Phần thứ ba (Sáng thế ký 6:9-9:29) được mở đầu bởi công thức quen thuộc, “Nầy là dòng dõi của Nô-ê …”. Phần này bao gồm:
- Câu chuyện Hồng Thủy (6:9-9:17)
- Phần kết cho câu chuyện về Nô-ê (9:18-29)
1. CÂU CHUYỆN HỒNG THỦY (6:9-9:17)#
Chủ đề và cấu trúc chung của câu chuyện Hồng Thủy (6:9–9:17) khá rõ ràng, gồm có ba yếu tố chính:
- Đức Chúa Trời cứu Nô-ê và gia đình ông bằng cách cho họ vào tàu
- Ngài giáng trận lụt hủy diệt phần còn lại của thế giới
- Ngài hứa sẽ không bao giờ giáng trận lụt như vậy nữa
Câu chuyện này tuân theo mô hình ưa thích của các tác giả người Hê-bơ-rơ, sử dụng cấu trúc đối xứng (palistrophe) hoặc đối xứng mở rộng (chiasmus), có lẽ một phần là vì câu chuyện về trận lũ lụt rất phù hợp với lối kể này. B. W. Anderson đã đưa ra phân tích cấu trúc của câu chuyện như sau:
Lời mở đầu chuyển tiếp (6:9–10)
1 - Sự bại hoại của thế gian (6:11–12)
2 - Lời phán đầu tiên: quyết định hủy diệt (6:13–22)
3 - Lời phán thứ hai: "vào tàu" (7:1–10)
4 - Khởi đầu cơn lụt (7:11–16)
5 - Nước lũ dâng cao (7:17–24)
[Đỉnh điểm: Đức Chúa Trời nhớ đến Nô-ê (8:1)]
6 - Nước lũ rút dần (8:1–5)
7 - Đất khô ráo (8:6–14)
8 - Lời phán thứ ba: "ra khỏi tàu" (8:15–19)
9 - Đức Chúa Trời duy trì trật tự (8:20–22)
10 - Lời phán thứ tư: giao ước (9:1–17)
Lời kết chuyển tiếp (9:18–19)
Mỗi yếu tố ở nửa đầu câu chuyện đều tương ứng với yếu tố ở nửa sau để tạo thành cấu trúc gương đối xứng (3//8, 4//7, 5//6…), với trung tâm là cụm từ then chốt “Đức Chúa Trời nhớ đến Nô-ê” (Sáng thế ký 8:1). Đặc biệt ấn tượng là cách đảo ngược số ngày sau 8:1:
7 ngày chờ đợi lũ (7:4)
7 ngày chờ đợi lũ (7:10)
40 ngày lũ (7:17a)
150 ngày nước ngập (7:24)
150 ngày nước rút (8:3)
40 ngày chờ (8:6)
7 ngày chờ (8:10)
7 ngày chờ (8:12)
Tương tự, R. E. Longacre đã chỉ ra cách câu chuyện lũ lụt đạt đến đỉnh điểm ở 7:17-24 rồi sau đó thoái trào.
Lối viết đối xứng đặc biệt phù hợp để kể câu chuyện Hồng Thủy: cấu trúc văn học phản ánh chính xác tình huống thực tế, Nô-ê vào tàu rồi sau đó ra khỏi tàu - Nước dâng lên rồi rút xuống. Nói cách khác, câu chuyện một cách tự nhiên đã chia thành hai nửa có nhiều điểm tương đồng, dẫn đến cấu trúc bề mặt của phần tường thuật phản chiếu cấu trúc nội dung của sự kiện được mô tả.
Tuy nhiên, việc tạo ra một cấu trúc đối xứng với quy mô lớn như vậy chắc chắn có sự đóng góp của các yếu tố nghệ thuật kể chuyện, đặc biệt là sự đảo ngược số ngày theo thứ tự. Chính cấu trúc này giúp làm nổi bật bản chất của trận lụt, sự lên xuống của nước, và chỉ ra bước ngoặt thực sự - khoảnh khắc “Đức Chúa Trời nhớ đến Nô-ê” (8:1). Chính sự can thiệp của Đức Chúa Trời đã cứu Nô-ê, và mô hình đối xứng khiến người đọc chú ý và ghi nhớ sự thật này.
2. PHẦN KẾT CHO CÂU CHUYỆN VỀ NÔ-Ê (9:18-29)#
Phần kết này được chia thành ba phần rõ rệt:
- Câu 18–19: Giới thiệu nhân vật
- Câu 20–27: Sự say xỉn của Nô-ê và hậu quả
- Câu 28–29: Những ghi chép cuối về cái chết của Nô-ê
Câu 18–19 cung cấp sự chuyển tiếp gọn gàng từ trận lụt sang việc Nô-ê trồng nho và dự báo vai trò trong tương lai của các con trai ông: “và từ họ, cả đất được đông đúc” (so sánh với chương 10-11).
Câu 20-27: Vận mệnh và mối quan hệ giữa ba người con trai của Nô-ê được báo trước trong cảnh kết thúc này. Những lời nói duy nhất được ghi lại của Nô-ê báo trước sự tương tác giữa Sem, Cham và Gia-phết. Câu chuyện về sự say rượu của Nô-ê cung cấp bối cảnh cho những lời quan trọng này. Như đã lưu ý trong những phần trước, tác giả sách Sáng thế ký có xu hướng sử dụng cảnh cuối cùng của một phần để phác thảo giai đoạn tiếp theo của câu chuyện (ví dụ, sau khi kết thúc phần về Nô-ê, phần tiếp theo sẽ bắt đầu từ Sáng thế ký 10:1, “Đây là dòng dõi của Sem, Cham và Gia-phết, ba con trai của Nô-ê …”)
Câu 28–29 rõ ràng kết thúc gia phổ của Nô-ê vốn đã mở đầu ở Sáng thế ký 5:32. Kết hợp với nhau, chúng tạo thành công thức tiêu chuẩn của bảng phả hệ trong chương 5 (so sánh với câu 7-8, 10-11, v.v.). Thật vậy, giữa 5:32 và 9:28, kết hợp với ghi chú trong 7:6 (“Nô-ê được sáu trăm tuổi khi nước lụt xảy ra trên đất”) là đủ để tạo sự chuyển tiếp mượt mà. Câu chuyện về trận lụt và phần kết này tạo thành một đoạn chèn lớn giữa các gia phổ trong chương 5 và 10–11.
