[1] וְאֵלֶּה הַמִּשְׁפָּטִים אֲשֶׁר תָּשִׂים לִפְנֵיהֶם ׃#
[1] Ðây là luật lệ ngươi phải truyền cho dân sự:
[1] “These are the decisions that you will set before them:
[2] כִּי תִקְנֶה עֶבֶד עִבְרִי שֵׁשׁ שָׁנִים יַעֲבֹד וּבַשְּׁבִעִת יֵצֵא לַחָפְשִׁי חִנָּם ׃#
[2] Nếu ngươi mua một người đầy tớ Hê-bơ-rơ, nó sẽ hầu việc cho sáu năm; nhưng qua năm thứ bảy nó sẽ được thả ra, không phải thối tiền.
[2] “If you buy a Hebrew servant, he is to serve you for six years, but in the seventh year he will go out free without paying anything.
[3] אִם־בְּגַפּוֹ יָבֹא בְּגַפּוֹ יֵצֵא אִם־בַּעַל אִשָּׁה הוּא וְיָצְאָה אִשְׁתּוֹ עִמּוֹ ׃#
[3] Nếu nó vào ở một mình, thì sẽ ra một mình; nếu có vợ, thì sẽ ra với vợ.
[3] If he came in by himself he will go out by himself; if he had a wife when he came in, then his wife will go out with him.
[4] אִם־אֲדֹנָיו יִתֶּן־לוֹ אִשָּׁה וְיָלְדָה־לוֹ בָנִים אוֹ בָנוֹת הָאִשָּׁה וִילָדֶיהָ תִּהְיֶה לַאדֹנֶיהָ וְהוּא יֵצֵא בְגַפּוֹ ׃#
[4] Nếu người chủ cưới vợ cho, và nếu vợ sanh được con trai hay gái, thì nó sẽ ra một mình, vợ và con thuộc về chủ.
[4] If his master gave him a wife, and she bore sons or daughters, the wife and the children will belong to her master, and he will go out by himself.
[5] וְאִם־אָמֹר יֹאמַר הָעֶבֶד אָהַבְתִּי אֶת־אֲדֹנִי אֶת־אִשְׁתִּי וְאֶת־בָּנָי לֹא אֵצֵא חָפְשִׁי ׃#
[5] Nếu kẻ tôi mọi nói rằng: Tôi thương chủ, vợ và con tôi, không muốn ra được tự do,
[5] But if the servant should declare, ‘I love my master, my wife, and my children; I will not go out free,’
[6] וְהִגִּישׁוֹ אֲדֹנָיו אֶל־הָאֱלֹהִים וְהִגִּישׁוֹ אֶל־הַדֶּלֶת אוֹ אֶל־הַמְּזוּזָה וְרָצַע אֲדֹנָיו אֶת־אָזְנוֹ בַּמַּרְצֵעַ וַעֲבָדוֹ לְעֹלָם ׃ ס#
[6] thì người chủ sẽ dẫn nó đến trước mặt Ðức Chúa Trời, biểu lại gần cửa hay là cột, rồi lấy mũi dùi xỏ tai; nó sẽ hầu việc người chủ đó trọn đời.
[6] then his master must bring him to the judges, and he will bring him to the door or the doorposts, and his master will pierce his ear with an awl, and he shall serve him forever.
[7] וְכִי־יִמְכֹּר אִישׁ אֶת־בִּתּוֹ לְאָמָה לֹא תֵצֵא כְּצֵאת הָעֲבָדִים ׃#
[7] Nếu ai bán con gái mình làm con đòi, con gái đó không được ra như các đầy tớ kia.
[7] “If a man sells his daughter as a female servant, she will not go out as the male servants do.
[8] אִם־רָעָה בְּעֵינֵי אֲדֹנֶיהָ אֲשֶׁר־לֹא יְעָדָהּ וְהֶפְדָּהּ לְעַם נָכְרִי לֹא־יִמְשֹׁל לְמָכְרָהּ בְּבִגְדוֹ־בָהּ ׃#
[8] Nếu chủ trước đã ưng lấy con đòi làm hầu, rồi sau lại chẳng muốn, thì chủ phải biểu chuộc nàng lại, chớ không có phép gạt, rồi đem bán nàng cho kẻ ngoại bang.
[8] If she does not please her master, who has designated her for himself, then he must let her be redeemed. He has no right to sell her to a foreign nation, because he has dealt deceitfully with her.
[9] וְאִם־לִבְנוֹ יִיעָדֶנָּה כְּמִשְׁפַּט הַבָּנוֹת יַעֲשֶׂה־לָּהּ ׃#
[9] Nhưng nếu chủ định để cho con trai mình, thì phải xử với nàng theo phép như con gái mình vậy.
[9] If he designated her for his son, then he will deal with her according to the customary rights of daughters.
[10] אִם־אַחֶרֶת יִקַּח־לוֹ שְׁאֵרָהּ כְּסוּתָהּ וְעֹנָתָהּ לֹא יִגְרָע ׃#
[10] Nếu chủ có lấy người khác, thì đối với người thứ nhất chẳng được phép giảm đồ ăn, đồ mặc, và tình nghĩa vợ chồng chút nào.
[10] If he takes another wife, he must not diminish the first one’s food, her clothing, or her marital rights.
[11] וְאִם־שְׁלָשׁ־אֵלֶּה לֹא יַעֲשֶׂה לָהּ וְיָצְאָה חִנָּם אֵין כָּסֶף ׃ ס#
[11] Nếu người chủ không làm theo ba điều nầy, nàng được phép ra không, chẳng phải thối tiền lại.
[11] If he does not provide her with these three things, then she will go out free, without paying money.
[12] מַכֵּה אִישׁ וָמֵת מוֹת יוּמָת ׃#
[12] Kẻ nào đánh chết một người, sẽ bị xử tử.
[12] “Whoever strikes someone so that he dies must surely be put to death.
[13] וַאֲשֶׁר לֹא צָדָה וְהָאֱלֹהִים אִנָּה לְיָדוֹ וְשַׂמְתִּי לְךָ מָקוֹם אֲשֶׁר יָנוּס שָׁמָּה ׃ ס#
[13] Nhược bằng kẻ đó chẳng phải mưu giết, nhưng vì Ðức Chúa Trời đã phú người bị giết vào tay kẻ đó, thì ta sẽ lập cho ngươi một chỗ đặng kẻ giết người ẩn thân.
[13] But if he does not do it with premeditation, but it happens by accident, then I will appoint for you a place where he may flee.
[14] וְכִי־יָזִד אִישׁ עַל־רֵעֵהוּ לְהָרְגוֹ בְעָרְמָה מֵעִם מִזְבְּחִי תִּקָּחֶנּוּ לָמוּת ׃ ס#
[14] Còn nhược bằng kẻ nào dấy lên cùng người lân cận mà lập mưu giết người, thì dẫu rằng nó núp nơi bàn thờ ta, ngươi cũng bắt mà giết đi.
[14] But if a man willfully attacks his neighbor to kill him cunningly, you will take him even from my altar that he may die.
[15] וּמַכֵּה אָבִיו וְאִמּוֹ מוֹת יוּמָת ׃#
[15] Kẻ nào đánh cha hay mẹ mình, sẽ bị xử tử.
[15] “Whoever strikes his father or his mother must surely be put to death.
[16] וְגֹנֵב אִישׁ וּמְכָרוֹ וְנִמְצָא בְיָדוֹ מוֹת יוּמָת ׃ ס#
[16] Kẻ nào bắt người và bán, hoặc giữ lại trong tay mình, sẽ bị xử tử.
[16] “Whoever kidnaps someone and sells him, or is caught still holding him, must surely be put to death.
[17] וּמְקַלֵּל אָבִיו וְאִמּוֹ מוֹת יוּמָת ׃ ס#
[17] Kẻ nào mắng cha hay mẹ mình, sẽ bị xử tử.
[17] “Whoever treats his father or his mother disgracefully must surely be put to death.
[18] וְכִי־יְרִיבֻן אֲנָשִׁים וְהִכָּה־אִישׁ אֶת־רֵעֵהוּ בְּאֶבֶן אוֹ בְאֶגְרֹף וְלֹא יָמוּת וְנָפַל לְמִשְׁכָּב ׃#
[18] Khi hai người đánh lộn nhau, người nầy đánh người kia bằng đá hay là đấm cú, không đến đỗi phải chết, nhưng phải nằm liệt giường,
[18] “If men fight, and one strikes his neighbor with a stone or with his fist and he does not die, but must remain in bed,
[19] אִם־יָקוּם וְהִתְהַלֵּךְ בַּחוּץ עַל־מִשְׁעַנְתּוֹ וְנִקָּה הַמַּכֶּה רַק שִׁבְתּוֹ יִתֵּן וְרַפֹּא יְרַפֵּא ׃ ס#
[19] nếu đứng dậy chống gậy đi ra ngoài được, người đánh đó sẽ được tha tội. Nhưng chỉ phải đền tiền thiệt hại trong mấy ngày nghỉ và nuôi cho đến khi lành mạnh.
[19] and then if he gets up and walks about outside on his staff, then the one who struck him is innocent, except he must pay for the injured person’s loss of time and see to it that he is fully healed.
[20] וְכִי־יַכֶּה אִישׁ אֶת־עַבְדּוֹ אוֹ אֶת־אֲמָתוֹ בַּשֵּׁבֶט וּמֵת תַּחַת יָדוֹ נָקֹם יִנָּקֵם ׃#
[20] Khi người chủ lấy gậy đánh đầy tớ trai hay gái mình và chết liền theo tay, thì chắc phải bị phạt.
[20] “If a man strikes his male servant or his female servant with a staff so that he or she dies as a result of the blow, he will surely be punished.
[21] אַךְ אִם־יוֹם אוֹ יוֹמַיִם יַעֲמֹד לֹא יֻקַּם כִּי כַסְפּוֹ הוּא ׃ ס#
[21] Song nếu đầy tớ trai hay gái còn sống một hai ngày, người chủ khỏi tội, vì nó vốn là tài sản của chủ.
[21] However, if the injured servant survives one or two days, the owner will not be punished, for he has suffered the loss.
[22] וְכִי־יִנָּצוּ אֲנָשִׁים וְנָגְפוּ אִשָּׁה הָרָה וְיָצְאוּ יְלָדֶיהָ וְלֹא יִהְיֶה אָסוֹן עָנוֹשׁ יֵעָנֵשׁ כַּאֲשֶׁר יָשִׁית עָלָיו בַּעַל הָאִשָּׁה וְנָתַן בִּפְלִלִים ׃#
[22] Nếu người ta đánh nhau, đụng nhằm một người đàn bà có thai, làm cho phải sảo, nhưng chẳng bị sự hại chi khác, thì kẻ đánh nhằm đó phải bồi thường theo lời chồng người sẽ định, và trả tiền trước mặt quan án.
[22] “If men fight and hit a pregnant woman and her child is born prematurely, but there is no serious injury, he will surely be punished in accordance with what the woman’s husband demands of him, and he will pay what the court decides.
[23] וְאִם־אָסוֹן יִהְיֶה וְנָתַתָּה נֶפֶשׁ תַּחַת נָפֶשׁ ׃#
[23] Còn nếu có sự hại chi, thì ngươi sẽ lấy mạng thường mạng,
[23] But if there is serious injury, then you will give a life for a life,
[24] עַיִן תַּחַת עַיִן שֵׁן תַּחַת שֵׁן יָד תַּחַת יָד רֶגֶל תַּחַת רָגֶל ׃#
[24] lấy mắt thường mắt, lấy răng thường răng, lấy tay thường tay, lấy chân thường chân,
[24] eye for eye, tooth for tooth, hand for hand, foot for foot,
[25] כְּוִיָּה תַּחַת כְּוִיָּה פֶּצַע תַּחַת פָּצַע חַבּוּרָה תַּחַת חַבּוּרָה ׃ ס#
[25] lấy phỏng thường phỏng, lấy bầm thường bầm, lấy thương thường thương.
[25] burn for burn, wound for wound, bruise for bruise.
[26] וְכִי־יַכֶּה אִישׁ אֶת־עֵין עַבְדּוֹ אוֹ־אֶת־עֵין אֲמָתוֹ וְשִׁחֲתָהּ לַחָפְשִׁי יְשַׁלְּחֶנּוּ תַּחַת עֵינוֹ ׃ ס#
[26] Nếu ai đánh nhằm con mắt đầy tớ trai hay gái mình, làm cho mất đi, thì hãy tha nó ra tự do, vì cớ mất con mắt.
[26] “If a man strikes the eye of his male servant or his female servant so that he destroys it, he will let the servant go free as compensation for the eye.
[27] וְאִם־שֵׁן עַבְדּוֹ אוֹ־שֵׁן אֲמָתוֹ יַפִּיל לַחָפְשִׁי יְשַׁלְּחֶנּוּ תַּחַת שִׁנּוֹ ׃ פ#
[27] Nếu ai làm rụng một răng của đầy tớ trai hay gái mình, thì hãy tha nó ra tự do, vì cớ mất một răng.
[27] If he knocks out the tooth of his male servant or his female servant, he will let the servant go free as compensation for the tooth.
[28] וְכִי־יִגַּח שׁוֹר אֶת־אִישׁ אוֹ אֶת־אִשָּׁה וָמֵת סָקוֹל יִסָּקֵל הַשּׁוֹר וְלֹא יֵאָכֵל אֶת־בְּשָׂרוֹ וּבַעַל הַשּׁוֹר נָקִי ׃#
[28] Ví có một con bò báng nhằm một người đàn ông hay đàn bà phải chết đi, con bò sẽ bị ném đá chết, người ta không nên ăn thịt nó; còn người chủ bò sẽ được vô tội.
[28] “If an ox gores a man or a woman so that either dies, then the ox must surely be stoned and its flesh must not be eaten, but the owner of the ox will be acquitted.
[29] וְאִם שׁוֹר נַגָּח הוּא מִתְּמֹל שִׁלְשֹׁם וְהוּעַד בִּבְעָלָיו וְלֹא יִשְׁמְרֶנּוּ וְהֵמִית אִישׁ אוֹ אִשָּׁה הַשּׁוֹר יִסָּקֵל וְגַם־בְּעָלָיו יוּמָת ׃#
[29] Nhưng ngộ từ trước con bò có tật hay báng và chủ đã bị mắng vốn mà không cầm giữ, nếu bò nầy còn giết một người đàn ông hay đàn bà, thì nó sẽ bị ném đá, và chủ sẽ bị xử tử nữa.
[29] But if the ox had the habit of goring, and its owner was warned, and he did not take the necessary precautions, and then it killed a man or a woman, the ox must be stoned and the man must be put to death.
[30] אִם־כֹּפֶר יוּשַׁת עָלָיו וְנָתַן פִּדְיֹן נַפְשׁוֹ כְּכֹל אֲשֶׁר־יוּשַׁת עָלָיו ׃#
[30] Nhược bằng người ta định giá cho chủ bò chuộc mạng, chủ phải chuộc mạng mình y như giá đã định.
[30] If a ransom is set for him, then he must pay the redemption for his life according to whatever amount was set for him.
[31] אוֹ־בֵן יִגָּח אוֹ־בַת יִגָּח כַּמִּשְׁפָּט הַזֶּה יֵעָשֶׂה לּוֹ ׃#
[31] Nếu bò báng nhằm một đứa con trai hay là con gái, người ta cũng sẽ chiếu theo luật nầy.
[31] If the ox gores a son or a daughter, the owner will be dealt with according to this rule.
[32] אִם־עֶבֶד יִגַּח הַשּׁוֹר אוֹ אָמָה כֶּסֶף שְׁלֹשִׁים שְׁקָלִים יִתֵּן לַאדֹנָיו וְהַשּׁוֹר יִסָּקֵל ׃ ס#
[32] Con bò báng nhằm một đứa đầy tớ trai hay gái, chủ bò phải trả ba chục siếc lơ bạc cho chủ nó; rồi bò sẽ bị ném đá chết.
[32] If the ox gores a male servant or a female servant, the owner must pay thirty shekels of silver, and the ox must be stoned.
[33] וְכִי־יִפְתַּח אִישׁ בּוֹר אוֹ כִּי־יִכְרֶה אִישׁ בֹּר וְלֹא יְכַסֶּנּוּ וְנָפַל־שָׁמָּה שּׁוֹר אוֹ חֲמוֹר ׃#
[33] Nếu ai mở miệng hầm hay là đào hầm mà chẳng đậy lại, và nếu có bò hay là lừa té xuống đó,
[33] “If a man opens a pit or if a man digs a pit and does not cover it, and an ox or a donkey falls into it,
[34] בַּעַל הַבּוֹר יְשַׁלֵּם כֶּסֶף יָשִׁיב לִבְעָלָיו וְהַמֵּת יִהְיֶה־לּוֹ ׃ ס#
[34] chủ hầm sẽ bồi thường giá tiền cho chủ của súc vật, nhưng súc vật bị giết đó sẽ về phần mình.
[34] the owner of the pit must repay the loss. He must give money to its owner, and the dead animal will become his.
[35] וְכִי־יִגֹּף שׁוֹר־אִישׁ אֶת־שׁוֹר רֵעֵהוּ וָמֵת וּמָכְרוּ אֶת־הַשּׁוֹר הַחַי וְחָצוּ אֶת־כַּסְפּוֹ וְגַם אֶת־הַמֵּת יֶחֱצוּן ׃#
[35] Bằng bò của ai báng nhằm bò của kẻ lân cận mình phải chết đi, hai người hãy bán bò sống đó, chia tiền và chia luôn con bò chết nữa.
[35] If the ox of one man injures the ox of his neighbor so that it dies, then they will sell the live ox and divide its proceeds, and they will also divide the dead ox.
[36] אוֹ נוֹדַע כִּי שׁוֹר נַגָּח הוּא מִתְּמוֹל שִׁלְשֹׁם וְלֹא יִשְׁמְרֶנּוּ בְּעָלָיו שַׁלֵּם יְשַׁלֵּם שׁוֹר תַּחַת הַשּׁוֹר וְהַמֵּת יִהְיֶה־לּוֹ ׃ ס#
[36] Nếu người chủ đã tỏ tường trước rằng bò mình có tật hay báng, mà không lo cầm giữ, chủ phải lấy bò thường bò, nhưng bò chết sẽ về phần người.
[36] Or if it is known that the ox had the habit of goring, and its owner did not take the necessary precautions, he must surely pay ox for ox, and the dead animal will become his.
[37] כִּי יִגְנֹב־אִישׁ שׁוֹר אוֹ־שֶׂה וּטְבָחוֹ אוֹ מְכָרוֹ חֲמִשָּׁה בָקָר יְשַׁלֵּם תַּחַת הַשּׁוֹר וְאַרְבַּע־צֹאן תַּחַת הַשֶּׂה ׃#
[37] Ví ai bắt trộm bò hay chiên, rồi giết hoặc bán đi, thì phải thường năm con bò cho một con, và bốn con chiên cho một con.
[37] “If a man steals an ox or a sheep and kills it or sells it, he must pay back five head of cattle for the ox, and four sheep for the one sheep.