[1] חַכְמוֹת נָשִׁים בָּנְתָה בֵיתָהּ וְאִוֶּלֶת בְּיָדֶיהָ תֶהֶרְסֶנּוּ ׃#
[1] Người nữ khôn ngoan xây cất nhà mình; Song kẻ ngu dại lấy tay mình mà phá hủy nó đi.
[1] Every wise woman builds her household, but a foolish woman tears it down with her own hands.
[2] הוֹלֵךְ בְּיָשְׁרוֹ יְרֵא יְהוָה וּנְלוֹז דְּרָכָיו בּוֹזֵהוּ ׃#
[2] Ai đi theo sự ngay thẳng kính sợ Ðức Giê-hô-va; Còn ai ăn ở tà vạy khinh bỉ Ngài,
[2] The one who walks in his uprightness fears the LORD, but the one who is perverted in his ways despises him.
[3] בְּפִי־אֱוִיל חֹטֶר גַּאֲוָה וְשִׂפְתֵי חֲכָמִים תִּשְׁמוּרֵם ׃#
[3] Trong miệng kẻ ngu dại có cây roi đánh phạt sự kiêu ngạo nó; Song môi người khôn ngoan giữ lấy người.
[3] In the speech of a fool is a rod for his back, but the words of the wise protect them.
[4] בְּאֵין אֲלָפִים אֵבוּס בָּר וְרָב־תְּבוּאוֹת בְּכֹחַ שׁוֹר ׃#
[4] Ðâu không có bò, đó máng cỏ trống không; Nhưng nhiều hoa lợi do nơi sức bò đực mà ra.
[4] Where there are no oxen, the feeding trough is clean, but an abundant harvest is produced by strong oxen.
[5] עֵד אֱמוּנִים לֹא יְכַזֵּב וְיָפִיחַ כְּזָבִים עֵד שָׁקֶר ׃#
[5] Người chứng trung thành không hề nói dối; Còn kẻ làm chứng gian buông lời dối trá.
[5] A truthful witness does not lie, but a false witness breathes out lies.
[6] בִּקֶּשׁ־לֵץ חָכְמָה וָאָיִן וְדַעַת לְנָבוֹן נָקָל ׃#
[6] Kẻ nhạo báng tìm khôn ngoan, mà không gặp; Song sự tri thức lấy làm dễ cho người thông sáng.
[6] The scorner seeks wisdom but finds none, but understanding is easy for a discerning person.
[7] לֵךְ מִנֶּגֶד לְאִישׁ כְּסִיל וּבַל־יָדַעְתָּ שִׂפְתֵי־דָעַת ׃#
[7] Hãy dan xa khỏi mặt kẻ ngu muội, Con sẽ chẳng tìm được môi khôn ngoan nơi nó.
[7] Leave the presence of a foolish person, or you will not understand wise counsel.
[8] חָכְמַת עָרוּם הָבִין דַּרְכּוֹ וְאִוֶּלֶת כְּסִילִים מִרְמָה ׃#
[8] Sự trí huệ của người khôn khéo, ấy là hiểu rõ đường lối mình; Nhưng sự điên cuồng của kẻ ngu muội là sự phỉnh gạt.
[8] The wisdom of the shrewd person is to discern his way, but the folly of fools is deception.
[9] אֱוִלִים יָלִיץ אָשָׁם וּבֵין יְשָׁרִים רָצוֹן ׃#
[9] Kẻ ngu dại bỉ báng tội lỗi; Nhưng người ngay thẳng có được ơn của Ðức Chúa Trời.
[9] Fools mock at reparation, but among the upright there is favor.
[10] לֵב יוֹדֵעַ מָרַּת נַפְשׁוֹ וּבְשִׂמְחָתוֹ לֹא־יִתְעָרַב זָר ׃#
[10] Lòng nhìn biết sự cay đắng của lòng; Một người ngoại không chia vui với nó được.
[10] The heart knows its own bitterness, and with its joy no one else can share.
[11] בֵּית רְשָׁעִים יִשָּׁמֵד וְאֹהֶל יְשָׁרִים יַפְרִיחַ ׃#
[11] Nhà kẻ gian ác sẽ bị đánh đổ; Song trại người ngay thẳng sẽ được hưng thạnh.
[11] The household of the wicked will be destroyed, but the tent of the upright will flourish.
[12] יֵשׁ דֶּרֶךְ יָשָׁר לִפְנֵי־אִישׁ וְאַחֲרִיתָהּ דַּרְכֵי־מָוֶת ׃#
[12] Có một con đường coi dường chánh đáng cho loài người; Nhưng đến cuối cùng nó thành ra nẻo sự chết.
[12] There is a way that seems right to a person, but its end is the way that leads to death.
[13] גַּם־בִּשְׂחוֹק יִכְאַב־לֵב וְאַחֲרִיתָהּ שִׂמְחָה תוּגָה ׃#
[13] Dầu trong lúc cười cợt lòng vẫn buồn thảm; Và cuối cùng sự vui, ấy là điều sầu não.
[13] Even in laughter the heart may ache, and the end of joy may be grief.
[14] מִדְּרָכָיו יִשְׂבַּע סוּג לֵב וּמֵעָלָיו אִישׁ טוֹב ׃#
[14] Lòng kẻ nào lìa xa Ðức Chúa Trời sẽ được no nê sự kết quả của mình; Còn người lành nhờ chính mình mà được thỏa nguyện.
[14] The backslider will be paid back from his own ways, but a good person will be rewarded for his.
[15] פֶּתִי יַאֲמִין לְכָל־דָּבָר וְעָרוּם יָבִין לַאֲשֻׁרוֹ ׃#
[15] Kẻ ngu dốt tin hết mọi lời; Nhưng người khôn khéo xem xét các bước mình.
[15] A naive person believes everything, but the shrewd person discerns his steps.
[16] חָכָם יָרֵא וְסָר מֵרָע וּכְסִיל מִתְעַבֵּר וּבוֹטֵחַ ׃#
[16] Người khôn ngoan sợ và tránh khỏi điều ác; Song kẻ ngu muội ở xấc xược, và có lòng cậy mình.
[16] A wise person is cautious and turns from evil, but a fool throws off restraint and is overconfident.
[17] קְצַר־אַפַּיִם יַעֲשֶׂה אִוֶּלֶת וְאִישׁ מְזִמּוֹת יִשָּׂנֵא ׃#
[17] Người nóng nảy làm điên làm dại; Và kẻ toan mưu ác bị ghét.
[17] A person who has a quick temper does foolish things, and a person with crafty schemes is hated.
[18] נָחֲלוּ פְתָאיִם אִוֶּלֶת וַעֲרוּמִים יַכְתִּרוּ דָעַת ׃#
[18] Kẻ ngu muội được sự điên dại làm cơ nghiệp; Song người khôn ngoan được đội mão triều thiên bằng tri thức.
[18] The naive inherit folly, but the shrewd are crowned with knowledge.
[19] שַׁחוּ רָעִים לִפְנֵי טוֹבִים וּרְשָׁעִים עַל־שַׁעֲרֵי צַדִּיק ׃#
[19] Người ác phục trước mặt người thiện; Và kẻ dữ cúi lạy ở ngoài cửa người công bình.
[19] Those who are evil will bow before those who are good, and the wicked will bow at the gates of the righteous.
[20] גַּם־לְרֵעֵהוּ יִשָּׂנֵא רָשׁ וְאֹהֲבֵי עָשִׁיר רַבִּים ׃#
[20] Người nghèo khó dầu láng giềng cũng ghét bỏ; Nhưng bằng hữu của người giàu thì nhiều thay.
[20] A poor person is disliked even by his neighbors, but those who love the rich are many.
[21] בָּז־לְרֵעֵהוּ חוֹטֵא וּמְחוֹנֵן עֲנָיִים אַשְׁרָיו ׃#
[21] Ai khinh bỉ kẻ lân cận mình phạm tội; Còn ai thương xót người khốn khó lấy làm có phước thay.
[21] The one who despises his neighbor sins, but whoever is kind to the needy is blessed.
[22] הֲלוֹא־יִתְעוּ חֹרְשֵׁי רָע וְחֶסֶד וֶאֱמֶת חֹרְשֵׁי טוֹב ׃#
[22] Kẻ toan mưu ác há chẳng lầm lạc sao? Còn nhơn từ và chân thật thuộc về người toan mưu thiện.
[22] Do not those who devise evil go astray? But those who plan good exhibit faithful covenant love.
[23] בְּכָל־עֶצֶב יִהְיֶה מוֹתָר וּדְבַר־שְׂפָתַיִם אַךְ־לְמַחְסוֹר ׃#
[23] Trong các thứ công việc đều có ích lợi; Nhưng miệng nói nhiều chỉ dẫn đến sự thiếu thốn.
[23] In all hard work there is profit, but merely talking about it only brings poverty.
[24] עֲטֶרֶת חֲכָמִים עָשְׁרָם אִוֶּלֶת כְּסִילִים אִוֶּלֶת ׃#
[24] Giàu có là mão triều thiên cho người khôn ngoan; Còn điên cuồng của kẻ ngây dại chỉ là điên cuồng.
[24] The crown of the wise is their riches, but the folly of fools is folly.
[25] מַצִּיל נְפָשׁוֹת עֵד אֱמֶת וְיָפִחַ כְּזָבִים מִרְמָה ׃#
[25] Kẻ làm chứng chơn thật giải cứu linh hồn người ta; Song kẻ nào nói dối gây sự phỉnh gạt.
[25] A truthful witness rescues lives, but the one who breathes lies brings deception.
[26] בְּיִרְאַת יְהוָה מִבְטַח־עֹז וּלְבָנָיו יִהְיֶה מַחְסֶה ׃#
[26] Trong sự kính sợ Ðức Giê-hô-va có nơi nương cậy vững chắc; Và con cái Ngài sẽ được một nơi ẩn núp.
[26] In the fear of the LORD one has strong confidence, and it will be a refuge for his children.
[27] יִרְאַת יְהוָה מְקוֹר חַיִּים לָסוּר מִמֹּקְשֵׁי מָוֶת ׃#
[27] Sự kính sợ Ðức Giê-hô-va vốn một nguồn sự sống, Ðặng khiến người ta tránh khỏi bẫy sự chết.
[27] The fear of the LORD is like a life-giving fountain, to turn people from deadly snares.
[28] בְּרָב־עָם הַדְרַת־מֶלֶךְ וּבְאֶפֶס לְאֹם מְחִתַּת רָזוֹן ׃#
[28] Dân sự đông đảo, ấy là sự vinh hiển của vua; Còn dân sự ít, ấy khiến cho quan tướng bị bại.
[28] A king’s glory is the abundance of people, but the lack of subjects is the ruin of a ruler.
[29] אֶרֶךְ אַפַּיִם רַב־תְּבוּנָה וּקְצַר־רוּחַ מֵרִים אִוֶּלֶת ׃#
[29] Kẻ nào chậm nóng giận có thông sáng lớn; Nhưng ai hay nóng nảy tôn lên sự điên cuồng.
[29] The one who is slow to anger has great understanding, but the one who has a quick temper exalts folly.
[30] חַיֵּי בְשָׂרִים לֵב מַרְפֵּא וּרְקַב עֲצָמוֹת קִנְאָה ׃#
[30] Lòng bình tịnh là sự sống của thân thể; Còn sự ghen ghét là đồ mục của xương cốt.
[30] A tranquil spirit revives the body, but envy is rottenness to the bones.
[31] עֹשֵׁק־דָּל חֵרֵף עֹשֵׂהוּ וּמְכַבְּדוֹ חֹנֵן אֶבְיוֹן ׃#
[31] Kẻ hà hiếp người nghèo khổ làm nhục Ðấng Tạo hóa mình; Còn ai thương xót người bần cùng tôn trọng Ngài.
[31] The one who oppresses the poor insults his Creator, but whoever shows favor to the needy honors him.
[32] בְּרָעָתוֹ יִדָּחֶה רָשָׁע וְחֹסֶה בְמוֹתוֹ צַדִּיק ׃#
[32] Kẻ ác bị đánh đổ trong sự gian ác mình; Nhưng kẻ công bình vẫn có nơi nương cậy, dầu trong khi chết.
[32] The wicked will be thrown down in his trouble, but the righteous have refuge even in the threat of death.
[33] בְּלֵב נָבוֹן תָּנוּחַ חָכְמָה וּבְקֶרֶב כְּסִילִים תִּוָּדֵעַ ׃#
[33] Sự khôn ngoan ở tại lòng người thông sáng; Còn điều ở trong lòng kẻ ngu muội được lộ ra.
[33] Wisdom rests in the heart of the discerning; it is known even in the heart of fools.
[34] צְדָקָה תְרוֹמֵם־גּוֹי וְחֶסֶד לְאֻמִּים חַטָּאת ׃#
[34] Sự công bình làm cho nước cao trọng; Song tội lỗi là sự hổ thẹn cho các dân tộc.
[34] Righteousness exalts a nation, but sin is a disgrace to any people.
[35] רְצוֹן־מֶלֶךְ לְעֶבֶד מַשְׂכִּיל וְעֶבְרָתוֹ תִּהְיֶה מֵבִישׁ ׃#
[35] Vua làm ơn cho tôi tớ nào ăn ở khôn sáng; Nhưng cơn thạnh nộ vua nổi nghịch cùng kẻ gây sự hổ thẹn.
[35] The king shows favor to a wise servant, but his wrath falls on one who acts shamefully.