Wormwood thân mến,
Ta có đọc thư của cháu và thấy trong đó cháu nói rằng cháu đang hướng dẫn bệnh nhân của mình đọc và giao lưu với những người bạn theo chủ nghĩa duy vật của hắn. Nhưng cháu có đang ngây thơ quá không? Nghe có vẻ như cháu cho rằng phương pháp đó là cách để giữ hắn tránh xa khỏi nanh vuốt của Kẻ Thù.
Có thể cháu sẽ thành công nếu hắn ta sinh ra sớm hơn vài thế kỷ. Vào thời đó, con người vẫn còn biết rõ điều nào đã được chứng minh và điều nào không; và nếu điều nào đó đã được chứng minh, thì họ sẽ tin vào điều đó. Họ vẫn giữ mối liên hệ giữa suy nghĩ và hành động, và sẵn sàng thay đổi cách sống của mình theo như cách họ suy luận.
Tuy nhiên, nhờ kết quả của những tờ tuần báo và những vũ khí truyền thông khác, chúng ta đã thay đổi được điều đó. Từ khi còn là một cậu bé, tên bệnh nhân của cháu đã quen thuộc với hàng tá những triết lý mâu thuẫn nhau nhảy múa trong đầu. Hắn không nghĩ các học thuyết chủ yếu là “đúng” hoặc “sai” nữa, mà là “học thuật” hay “thực tế”, “lỗi thời” hay “hiện đại”, “quy tắc” hay “vô luật”. Những từ ngữ khó hiểu là đồng minh tốt nhất của cháu để cháu giữ hắn ta tránh xa khỏi Hội Thánh, và đừng bao giờ để hắn dùng lý luận.
Đừng lãng phí thời gian để cố gắng khiến hắn ta tin rằng chủ nghĩa duy vật mới là đúng! Hãy khiến hắn nghĩ rằng chủ nghĩa duy vật thật mạnh mẽ, rõ ràng, và dũng cảm – quả là triết học của tương lai! Đây mới là điều cháu cần làm cho hắn quan tâm. Cái nan đề của lý luận đó là, nó sẽ chuyển toàn bộ những trở ngại mà chúng ta gây ra thành lợi thế của Kẻ Thù. Kẻ Thù cũng có thể lý luận! Trong khi đó, phương pháp tuyên truyền hiệu quả mà ta đã làm trong nhiều thế kỷ qua cho thấy rằng, Kẻ Thù của chúng ta bị thất thế trước Cha-Của-Chúng-Ta-Ở-Dưới-Kia, là Sa-tan.
Chỉ bằng hành động lý luận, cháu đã đánh thức lý trí của bệnh nhân. Và một khi lý trí thức tỉnh, ai có thể lường trước được hậu quả? Ngay cả khi một chuỗi suy luận bị bóp méo để có lợi cho chúng ta, cháu sẽ thấy rằng cháu đang củng cố cho tên bệnh nhân của cháu một thói quen chết người. Đó là quan tâm đến các vấn đề phổ quát, và khiến sự chú ý của hắn rời khỏi những trải nghiệm thuộc giác quan trực tiếp. Công việc của cháu là tập trung sự chú ý của hắn vào “các trải nghiệm”. Dạy hắn ta thế nào là “cuộc sống thực” và đừng để hắn thắc mắc rằng “thực” ở đây có nghĩa gì.
Hãy nhớ rằng, hắn ta không phải là một thần linh thuần túy như cháu. Vì chưa bao giờ cháu trở thành người (một lợi thế đáng ghê tởm của Kẻ Thù), cháu không nhận thức được lũ con người bị cầm tù bởi áp lực từ những điều tầm thường.
Ta từng có một bệnh nhân, một nhà vô thần thực thụ, hắn thường đọc sách ở Bảo Tàng Anh Quốc. Một ngày nọ, trong khi hắn đang ngồi đọc sách, ta nhận thấy một dòng suy nghĩ trong tâm trí hắn bắt đầu đi lệch hướng. Dĩ nhiên, Kẻ Thù đang ở ngay bên cạnh hắn ta vào lúc ấy. Trước khi ta nhận thức vấn đề, ta thấy công trình hai mươi năm của ta đang bắt đầu chao đảo. Nếu ta mất bình tĩnh và bắt đầu phòng vệ bằng việc lý luận, ta sẽ thua cuộc. Nhưng ta không ngốc đến vậy. Ta ngay lập tức tấn công vào phần tâm trí của tên bệnh nhân - phần mà ta đã hoàn toàn kiểm soát. Ta gợi ý cho hắn rằng đã đến giờ ăn trưa.
Kẻ Thù có lẽ đã đưa ra một gợi ý ngược lại (cháu biết chúng ta không bao giờ có thể nghe lén được Kẻ Thù nói gì với chúng, đúng không?) rằng đây là vấn đề quan trọng hơn việc ăn trưa. Ít nhất thì đó là điều mà ta nghĩ rằng Kẻ Thù đã nói, vì khi ta thủ thỉ: “Đúng vậy, chuyện này rất quan trọng cần phải suy nghĩ và lý luận. Nhưng việc này lại quá quan trọng để suy nghĩ vào cuối buổi sáng”, tên bệnh nhân trông tươi tỉnh hơn đáng kể. Và khi ta nói thêm: “Tốt hơn là nên quay lại vấn đề này sau buổi ăn trưa và bắt đầu suy nghĩ về nó thêm lần nữa bằng một tâm trí mới”, thì hắn đã đi được nửa đường tới cánh cửa. Một khi hắn ta bước xuống đường, cuộc chiến kết thúc.
Ta chỉ cho hắn thấy một thằng nhóc đang rao báo buổi trưa và một chiếc xe buýt số 73 chạy ngang qua. Và trước khi hắn bước hết bậc cầu thang, ta đã khiến hắn tin chắc rằng, bất kể những ý tưởng kỳ lạ nào có thể nảy sinh trong đầu khi hắn ở một mình với những cuốn sách của hắn, thì một liều thuốc lành mạnh của “cuộc sống thực” (ở đây là chiếc xe buýt và thằng nhóc bán báo) là đủ để hắn nhận thấy rằng tất cả “những suy nghĩ và lý luận như thế” không thể là sự thật. Hắn tin rằng hắn đã thoát khỏi suy nghĩ đó trong gang tấc, và trong nhiều năm sau đó, hắn thích thú nói rằng “cái cảm giác mơ hồ của hiện thực là sự bảo vệ tối hậu của chúng ta, chống lại những sai lệch của logic thuần túy”. Giờ thì hắn đã an toàn trong nhà của Cha chúng ta.
Cháu hiểu vấn đề rồi chứ? Nhờ các quá trình mà chúng ta đã thiết lập trong chúng từ nhiều thế kỷ trước, lũ con người thấy rằng gần như thể không thể tin vào những điều kỳ lạ khi những điều quen thuộc đang diễn ra trước mắt chúng.
Hãy nhấn mạnh với tên bệnh nhân của cháu về sự thường nhật của mọi thứ. Trên hết, đừng thử sử dụng khoa học (ý ta là, khoa học thực sự) để chống lại Cơ đốc giáo. Khoa học đích thực sẽ khuyến khích bệnh nhân suy nghĩ về những thực tại mà hắn không thể chạm vào hay nhìn thấy. Đã có những trường hợp đáng tiếc trong vòng các nhà khoa học vật lý hiện đại (bọn chúng đã thức tỉnh và tiếp nhận Kẻ Thù!). Nếu hắn dấn thân vào khoa học, hãy giữ hắn chú ý vào kinh tế học và xã hội học; đừng để hắn rời xa khỏi “thế giới thực” vô giá đó. Nhưng tốt nhất là đừng để hắn bước vào con đường khoa học, mà hãy cho hắn một ý tưởng chung chung rằng hắn biết tất cả mọi thứ, và tất cả những gì hắn tình cờ phát hiện trong khi trò chuyện hay đọc sách đều là “kết quả của nghiên cứu hiện đại”.
Hãy nhớ rằng cháu ở đó để khiến hắn bối rối. Theo cách bọn quỷ trẻ các cháu nói chuyện, ai cũng nghĩ rằng công việc của lũ quỷ chúng ta là dạy dỗ!
Chú yêu quý của cháu,
Screwtape