Wormwood thân mến,
Ta rất vui khi nghe từ Triptweeze rằng bệnh nhân của cháu đã làm quen được với một vài người mới rất đáng chú ý, và có vẻ như cháu đã tận dụng sự kiện này một cách đầy hứa hẹn. Ta hiểu rằng họ thậm chí còn hơi hướng theo chủ nghĩa hòa bình, nhưng không phải vì đạo đức. Lý do là họ có thói quen coi thường những vấn đề của đại chúng, cộng thêm một chút tư tưởng cộng sản theo kiểu văn chương, hợp thời.
Điều này thật tuyệt vời. Và có vẻ như cháu đã khai thác triệt để sự tự cao về xã hội, tình dục và trí tuệ của hắn. Kể ta nghe thêm đi. Hắn đã “nhúng tay” vào sâu đến mức nào rồi? Ý ta không phải là những lời hắn nói ra. Mà là cách hắn thể hiện qua ánh mắt, giọng điệu và tiếng cười, những điều tinh tế mà một người phàm có thể dùng để ám chỉ rằng mình cùng phe với người mà hắn đang trò chuyện. Đó là kiểu phản bội mà cháu đặc biệt nên khuyến khích, bởi vì bản thân hắn không hoàn toàn nhận ra điều đó; và đến khi hắn nhận ra thì cháu đã khiến hắn khó lòng rút lui được rồi.
Chắc chắn hắn sẽ sớm nhận ra rằng đức tin của hắn hoàn toàn trái ngược với những giả định nền tảng cho những cuộc trò chuyện với những người bạn mới của hắn. Ta không nghĩ điều này quá quan trọng, miễn là cháu có thể thuyết phục hắn trì hoãn việc công khai thừa nhận sự thật này. Điều này, với sự giúp đỡ của xấu hổ, kiêu hãnh, khiêm tốn và tự cao, sẽ rất dễ dàng thực hiện.
Chừng nào việc trì hoãn này còn tiếp diễn, hắn sẽ sống trong một tình thế giả dối. Hắn sẽ im lặng khi đáng lẽ phải lên tiếng, và cười khi đáng lẽ nên giữ im lặng. Ban đầu, hắn sẽ chỉ thể hiện qua thái độ, nhưng sau đó bằng cả lời nói, tất cả những quan điểm hoài nghi và ngờ vực mà thực ra không phải của hắn. Nhưng nếu cháu khéo léo điều khiển, chúng có thể trở thành một phần con người hắn. Tất cả những người phàm tục đều có xu hướng biến thành những gì mà họ đang giả vờ. Đây là điều cơ bản. Vấn đề thực sự là làm thế nào để chuẩn bị cho đòn phản công của Kẻ Thù.
Điều đầu tiên là trì hoãn càng lâu càng tốt khoảnh khắc hắn nhận ra khoái lạc mới mẻ như một sự cám dỗ. Vì những tôi tớ của Kẻ Thù đã rao giảng về “Thế Gian” như một trong những cạm bẫy phổ biến và nghiêm trọng trong suốt hai nghìn năm qua, điều này dường như khó thực hiện được. May mắn thay, trong vài thập kỷ gần đây, chúng lại rất ít khi nói về điều đó.
Trong các tác phẩm Cơ đốc hiện đại, dù cho ta thấy có rất nhiều (thực ra là nhiều hơn mức ta mong muốn) viết về chủ đề Mammon, nhưng hiếm khi ta thấy những lời cảnh báo cũ về Sự Phù phiếm của Thế Gian, Chọn Bạn mà Chơi, hay Giá Trị của Thời gian. Tất cả những điều đó, bệnh nhân của cháu có lẽ sẽ xếp chúng vào loại “Chủ nghĩa Khổ hạnh” - và tiện đây ta nhắc lại rằng giá trị mà chúng ta đã gán cho từ ngữ này thực sự chẳng phải là một trong những thành công rực rỡ nhất của thế kỷ qua hay sao? Nhờ đó, hàng năm, chúng ta giải cứu được hàng ngàn con người khỏi lối sống tiết độ, thanh sạch, và điềm tĩnh trong cuộc sống.
Tuy nhiên, chẳng chóng thì chầy, bản chất thật của những người bạn mới này cũng sẽ lộ diện. Lúc đó, chiến thuật của cháu sẽ tùy thuộc vào sự tinh khôn của bệnh nhân. Nếu hắn ta ngốc nghếch, cháu có thể khiến hắn nhận ra bộ mặt thật của đám bạn kia chỉ khi họ vắng mặt; sự hiện diện của họ có thể xóa sạch mọi nghi ngờ. Nếu thành công, hắn sẽ bị dẫn dụ vào lối sống hai mặt, như chúng ta đã từng thấy rất nhiều trường hợp như vậy. Hắn không chỉ giả vờ, mà thực sự trở thành một con người khác khi ở bên những nhóm bạn khác nhau. Nếu cách này không hiệu quả, thì ta còn một chiêu tinh vi và thú vị hơn.
Cháu có thể khơi gợi sự thích thú của hắn bằng cách cho hắn thấy sự mâu thuẫn giữa hai mặt cuộc sống của hắn. Điều này được thực hiện bằng cách khai thác lòng tự kiêu của hắn. Hắn có thể được dạy cách tận hưởng việc quỳ gối bên người bán tạp hóa vào ngày Chúa nhật chỉ vì hắn biết rằng người bán tạp hóa không thể nào hiểu được thế giới lịch lãm và đầy châm biếm mà hắn đã sống vào tối thứ Bảy. Ngược lại, hãy dạy hắn cách tận hưởng những câu chuyện thô tục và bất kính khi uống cà phê với đám bạn thời thượng của mình, bởi vì hắn ý thức được rằng bên trong hắn tồn tại một thế giới “sâu sắc” và “thuộc linh” hơn mà họ không thể nào chạm tới được.
Cháu đã hiểu ý tưởng rồi đấy - những người bạn trần tục kia tác động đến hắn từ một phía, còn người bán tạp hóa từ phía bên kia. Hắn trở thành một con người hoàn thiện, cân bằng và phức tạp, người có thể nhìn thấu tất cả bọn họ. Như vậy, trong khi liên tục phản bội ít nhất hai nhóm người, thay vì cảm thấy xấu hổ, hắn sẽ luôn cảm thấy tự mãn ngấm ngầm trong lòng. Cuối cùng, nếu tất cả các phương pháp trên đều thất bại, cháu có thể thuyết phục hắn, bất chấp lương tâm, tiếp tục duy trì mối quan hệ với những người bạn mới với lý do rằng, một cách mơ hồ nào đó, hắn đang mang lại “lợi ích” cho họ chỉ bằng việc ngồi uống cocktail và cười vào những câu chuyện hài nhạt nhẽo của họ. Việc dừng lại sẽ bị coi là “đạo đức giả”, “thiếu khoan dung”, và (dĩ nhiên) là “khổ hạnh quá mức”.
Trong khi đó, tất nhiên cháu sẽ thực hiện các biện pháp phòng ngừa hiển nhiên bằng cách đảm bảo rằng sự phát triển của mối quan hệ mới này sẽ khiến hắn tiêu xài vượt quá khả năng tài chính và bỏ bê công việc cũng như người mẹ của hắn. Sự ghen tuông và lo lắng của người mẹ, cùng với thái độ lảng tránh hoặc ngày càng thô lỗ của hắn, sẽ là những yếu tố vô giá trong việc làm gia tăng căng thẳng trong gia đình.
Chú yêu quý của cháu,
Screwtape