Wormwood thân mến,
Ta viết bức thư này cho cháu với sự thất vọng tột cùng khi biết tin bệnh nhân của cháu đã trở thành một Cơ Đốc nhân!
Theo thông lệ của chúng ta thì cháu sẽ bị phạt, cho nên, đừng hi vọng rằng cháu sẽ thoát tội. Nhưng cho dù chuyện không như ý muốn của chúng ta đã xảy ra, thì ta vẫn tin rằng đây không phải là điều cháu muốn hoặc cố ý làm cho nó xảy ra. Vì vậy, trong lúc này, chúng ta cần phải tận dụng tối đa những lợi thế còn lại trong tình hình hiện tại, như là còn nước còn tát. Cháu không cần phải tuyệt vọng. Vì có hàng trăm trường hợp những người trưởng thành tin theo đạo và được ở trong trại của Kẻ Thù một thời gian ngắn, nhưng rồi bọn chúng lại xuất trại và trở về ở với chúng ta. Tất cả những thói quen của bệnh nhân, cả tinh thần lẫn thể chất, vẫn đang có lợi cho chúng ta.
Một trong những đồng minh lớn của chúng ta hiện nay chính là Hội Thánh. Đừng hiểu lầm ý của ta. Ta không có ý nói đến Hội Thánh mà chúng ta nhìn thấy đang ngày càng mở rộng theo thời gian và không gian, bám rễ sâu trong cõi vĩnh hằng, uy nghiêm như một đội quân dũng mãnh cầm cờ hiệu. Ta thừa nhận rằng đó là một cảnh tượng khiến những cám dỗ viên dày dạn nhất của chúng ta cũng cảm thấy lo sợ. May mắn thay, Hội Thánh mà ta vừa nói đến là hoàn toàn vô hình đối với đám bệnh nhân.
Tất cả những gì bệnh nhân của cháu nhìn thấy (mà hắn cho rằng đó là Hội Thánh), thật ra chỉ là một tòa nhà giả Gothic được xây dựng dang dở trên khu đất mới. Khi hắn bước vào trong, hắn sẽ thấy người bán tạp hóa với khuôn mặt bóng nhẫy, vồn vã đưa cho hắn một cuốn sách nhỏ bóng loáng ghi một nghi lễ mà cả hai đều không hiểu, và một cuốn sách cũ khác chứa những bài hát tôn giáo sai lệch, tệ hại, với phần chữ in rất nhỏ.
Khi tên bệnh nhân đến chỗ ngồi của mình và nhìn xung quanh, hắn thấy một vài người hàng xóm mà hắn luôn cố tình tránh mặt. Cháu nên tận dụng những người hàng xóm này để khiến tâm trí của hắn liên tưởng thuật ngữ “thân thể Đấng Christ” với khuôn mặt của những người ngồi ở hàng ghế bên cạnh. Tất nhiên, những người ngồi ở hàng ghế bên cạnh có là ai đi chăng nữa, thì cũng chẳng quan trọng lắm. Cháu có thể nhận ra một trong số chúng là một chiến binh xuất sắc của Kẻ Thù. Không sao cả. Nhờ ơn Sa-tan (Cha-Của-Chúng-Ta-Ở-Dưới-Kia), Bệnh nhân của cháu là một thằng ngốc. Chỉ cần bất kỳ người hàng xóm nào trong số đó hát sai nhịp, hoặc mang một đôi giày kêu cót két, hoặc có cằm chẻ, hoặc mặc trang phục kỳ quặc, thì bằng cách nào đó, bệnh nhân của cháu sẽ dễ dàng tin rằng tôn giáo của họ thật lố bịch.
Như cháu đã thấy, ở cái tuổi của thằng ngốc bệnh nhân của cháu, hắn ta đã có một ý tưởng về “Cơ Đốc nhân” trong đầu mà hắn tin là rất “thuộc linh”, nhưng thực ra chỉ toàn là hình ảnh. “Cơ Đốc nhân” trong tâm trí hắn là những người mặc áo choàng dài hoặc áo giáp, đi giày buộc dây kiểu La mã hoặc đi chân trần, và thực tế rằng những người trong nhà thờ đang mặc quần áo hiện đại sẽ là một thách thức – dĩ nhiên là trong vô thức – đối với hắn. Cháu đừng bao giờ để hắn suy nghĩ thấu đáo, tức là đừng bao giờ để hắn ta tự hỏi rằng, các Cơ Đốc nhân thực sự thì trông như thế nào. Cháu sẽ có hắn trong cả cõi vĩnh hằng để chơi đùa, nếu lúc này cháu giữ cho các ý tưởng của hắn về “Hội Thánh” hoặc về “Cơ Đốc nhân” thật mơ hồ, bằng cách sản sinh trong tâm trí của hắn một sự méo mó kỳ quái mà Địa ngục đã vẽ ra.
Sau đó, cháu hãy dốc hết sức tấn công vào sự thất vọng hay cảm giác hụt hẫng chắc chắn sẽ xảy ra với Bệnh nhân trong vài tuần đầu sau khi hắn trở thành một tín đồ. Kẻ Thù cho phép sự thất vọng này xảy ra ngay khi con người bắt đầu thực sự nỗ lực làm điều gì đó. Thất vọng sẽ xảy ra khi một cậu bé từng mê mẩn những câu chuyện trong sử thi Odyssey lúc ở nhà trẻ bắt đầu nghiêm túc học tiếng Hy Lạp. Thất vọng sẽ xảy ra khi các đôi tình nhân cưới nhau và bắt đầu học cách chung sống. Trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, thất vọng sẽ xảy ra khi người ta chuyển từ mơ mộng sang thực tế.
Kẻ Thù chấp nhận rủi ro này; vì Hắn có một ảo tưởng kỳ lạ là muốn biến những con người nhỏ bé ghê tởm này thành cái thứ mà Hắn gọi là những kẻ yêu dấu và các tôi tớ “được tự do” của Hắn – “con cái” là từ mà Kẻ Thù sử dụng để gọi bọn chúng. Tình yêu dai dẳng trong mối quan hệ bất thường của Hắn với loài động vật hai chân này đã hạ thấp toàn bộ thế giới thần linh. Vì muốn cho chúng được tự do, Kẻ Thù đã từ chối giúp đỡ bọn chúng thông qua cảm xúc và thói quen để đạt đến bất kỳ mục tiêu nào mà Hắn đặt ra cho chúng: Hắn để chúng “tự làm.” Đây chính là cơ hội của chúng ta. Tuy nhiên, cháu phải nhớ rằng, cơ hội này cũng tiềm ẩn nguy hiểm. Vì một khi lũ bệnh nhân vượt qua được giai đoạn khô khan ban đầu này một cách thành công, chúng sẽ trở nên ít phụ thuộc vào cảm xúc hơn, và do đó sẽ khó bị cám dỗ hơn rất nhiều.
Ta đã viết phần đầu của bức thư này dựa trên giả định rằng những người ngồi ở hàng ghế bên cạnh không mang đến một lý do hợp lý nào để tên bệnh nhân thất vọng. Tất nhiên, nếu có – chẳng hạn, nếu bệnh nhân của cháu biết người phụ nữ đang đội chiếc mũ kỳ cục kia là một kẻ nghiện chơi bài bridge, hoặc người đàn ông đi đôi giày kêu cót két là một kẻ keo kiệt và tham lam – thì công việc của cháu sẽ dễ dàng hơn nhiều. Trong trường hợp này, tất cả những gì cháu cần làm là ngăn bệnh nhân tự hỏi: “Nếu tôi, là chính con người tôi đây, cũng còn nhiều tật xấu, nhưng ở khía cạnh nào đó có thể xem mình là một Cơ Đốc nhân, thì tại sao thói xấu của những người kia lại chứng minh rằng tôn giáo của họ chỉ là sự giả tạo và hình thức?”
Cháu có thể sẽ thắc mắc liệu có thể ngăn cản một suy nghĩ hiển nhiên như vậy nảy ra trong đầu một người không. Câu trả lời là có thể, Wormwood, hoàn toàn có thể! Hãy xử lý hắn ta thật khéo léo để tên bệnh nhân không suy nghĩ đến câu hỏi sẽ khiến hắn thức tỉnh này nữa. Hắn ta chưa ở cùng với Kẻ Thù đủ lâu để có được sự khiêm nhường thực sự. Những gì hắn nói về tội lỗi của hắn, ngay cả khi hắn đang quỳ gối, đều là những lời nói máy móc. Nhưng sâu thẳm trong lòng, hắn ta vẫn tin rằng hắn đã tích lũy được kha khá “điểm cộng” trong mắt của Kẻ Thù bằng việc cho phép bản thân mình cải đạo; và hắn nghĩ rằng mình đang thể hiện sự khiêm nhường và hạ mình lớn lao khi bước vào nhà thờ cùng những người hàng xóm “tự mãn” và tầm thường này. Hãy giữ hắn ta trong trạng thái tâm lý đó càng lâu càng tốt.
Chú yêu quý của cháu,
Screwtape