Wormwood thân mến,
Những đề xuất ngây ngô trong bức thư trước của cháu đã cho ta thấy rằng đến lúc phải viết cho cháu một cách đầy đủ về chủ đề đau lòng này: Sự cầu nguyện.
Cháu dám nhận xét rằng các lời khuyên của ta về việc tên bệnh nhân cầu nguyện cho mẹ hắn “không may là không có hiệu quả”. Đây không phải là điều mà một đứa cháu được phép viết cho chú của mình - càng không, với tư cách là một quỷ cám dỗ cấp dưới viết cho quỷ thứ trưởng của Bộ Cám Dỗ. Ta thừa biết cháu đang cố đổ trách nhiệm cho ta, nhưng cháu phải học trả giá cho những sai lầm ngớ ngẩn của mình.
Điều quan trọng nhất mà cháu có thể làm là ngăn cản tên bệnh nhân có ý định cầu nguyện một cách nghiêm túc. Khi một người trưởng thành mới gia nhập phe của Kẻ Thù, như trường hợp của tên ngốc mà cháu phụ trách, cách tốt nhất để thực hiện điều này là khuyến khích hắn ta nhớ lại, hoặc nghĩ đến những lời cầu nguyện như con vẹt của hắn khi còn nhỏ. Hắn sẽ cảm thấy những lời cầu nguyện rập khuôn này thật sáo rỗng. Khi đó, hắn sẽ dễ bị cháu thuyết phục rằng có một kiểu cầu nguyện “cao siêu hơn”. Đó là kiểu cầu nguyện hoàn toàn tự do, bên trong, không theo bất kỳ khuôn mẫu hay quy tắc nào. Với một người mới theo đạo như hắn, cháu hãy tạo cho hắn một tâm trạng sùng đạo mơ hồ, khiến hắn không thể tập trung ý chí và lý trí thực sự vào lời cầu nguyện.
Coleridge - một nhà thơ của bọn chúng - từng viết rằng hắn ta không cầu nguyện “bằng đôi môi mấp máy và đầu gối quỳ xuống”, mà chỉ đơn thuần là “sắp xếp tâm hồn để yêu” và đắm mình trong “cảm giác khẩn cầu”. Đó chính xác là kiểu cầu nguyện mà chúng ta muốn nơi đám bệnh nhân. Bởi vì kiểu cầu nguyện này có bề ngoài giống với kiểu cầu nguyện trong im lặng mà những kẻ đã tiến rất xa trong sự phục vụ Kẻ Thù thực hành; nhưng với những tên bệnh nhân lười biếng mà tưởng mình thông minh này, chúng có thể bị lừa trong một khoảng thời gian rất dài.
Ít nhất, chúng sẽ bị bọn quỷ chúng ta thuyết phục rằng tư thế cầu nguyện không tạo ra sự khác biệt nào; vì chúng luôn quên mất (nhưng cháu phải luôn nhớ kỹ) rằng chúng là động vật, và bất kỳ điều gì cơ thể chúng làm đều ảnh hưởng đến linh hồn chúng. Thật nực cười khi bọn người phàm luôn hình dung rằng lũ quỷ chúng ta đang cố gắng nhồi nhét điều gì đó vào tâm trí chúng. Trên thực tế, điều chúng ta làm tốt nhất lại là giữ cho nhiều sự thật quan trọng không đi vào tâm trí chúng.
Nếu cách này thất bại, cháu phải dùng đến những cách tinh vi hơn để đánh lạc hướng ý định cầu nguyện của tên bệnh nhân. Bất cứ khi nào đám bệnh nhân đến với Kẻ Thù qua sự cầu nguyện, chúng ta sẽ bị đánh bại; nhưng có nhiều cách để ngăn cản chúng làm vậy. Cách đơn giản nhất là khiến chúng không tập trung vào Kẻ Thù nữa, mà thay vào đó, hãy khiến chúng chỉ nghĩ đến bản thân mình:
Hãy giữ cho bệnh nhân chỉ chú ý vào tâm trí của chúng, và để lũ ngốc cố gắng tự tạo ra cảm xúc bằng ý chí của chính mình. Khi chúng định xin Kẻ Thù ban cho chúng lòng khoan dung, hãy để chúng bắt đầu tạo ra cảm xúc khoan dung, mà không nhận ra đây là nỗ lực của bản thân. Khi chúng định cầu nguyện xin lòng can đảm, hãy để chúng thực sự cố gắng để cảm thấy can đảm. Khi chúng nói rằng chúng sẽ cầu nguyện xin sự tha thứ, hãy để chúng cố gắng cảm thấy được tha thứ.
Hãy dạy chúng đánh giá mỗi lời cầu nguyện bằng việc có đạt được cảm xúc tương ứng hay không. Đừng bao giờ để lũ ngốc đó nhận ra rằng cảm xúc mà chúng cho là thành công (và cả thất bại khi không có cảm xúc) đơn giản chỉ là do lúc chúng cầu nguyện, chúng đang khỏe hay đang bệnh, đang tràn đầy năng lượng hay đang mệt mỏi mà thôi, chứ không phải do Kẻ Thù mang lại.
Tất nhiên, Kẻ Thù sẽ không ngồi yên trong lúc đó. Bất cứ nơi nào có lời cầu nguyện, đều có nguy cơ rằng Hắn sẽ hành động ngay lập tức. Hắn chẳng màng gì đến phẩm giá cao quý của địa vị mà Hắn và chúng ta - với tư cách là những thần linh thuần khiết - đang sở hữu. Và khi lũ động vật con người quỳ xuống cầu nguyện, Hắn sẽ chẳng hề hổ thẹn mà bày tỏ chính Hắn cho chúng được biết.
Nhưng ngay cả khi Kẻ Thù đánh bại nỗ lực đánh lạc hướng đầu tiên của cháu, chúng ta vẫn còn một vũ khí khác, tinh vi hơn. Lũ con người chưa bao giờ thực sự nhận thức được Kẻ Thù một cách trực tiếp, nhưng đáng tiếc là chúng ta lại không thể tránh khỏi điều đó. Chúng chưa bao giờ biết đến thứ ánh sáng kinh hoàng, chói lòa và xuyên thấu, là căn nguyên cho nỗi đau vĩnh viễn trong cuộc sống của chúng ta.
Nếu cháu nhìn vào tâm trí của tên bệnh nhân khi hắn đang cầu nguyện, cháu không thấy thứ ánh sáng đó đâu. Thay vào đó, cháu sẽ thấy cái đối tượng mà hắn đang cầu nguyện cùng là một hình ảnh tổng hợp từ những thành phần lố bịch. Đó là một mớ hổ lốn những hình ảnh vay mượn từ những bức tranh vẽ Kẻ Thù, thời Hắn còn hiện diện trên đất, trong cái giai đoạn ô nhục gọi là “Sự nhập thể”. Còn có những hình ảnh khác mơ hồ hơn – có lẽ khá man rợ và ấu trĩ – liên quan đến hai Ngôi còn lại. Thậm chí, trong cái-đống-hổ-lốn mà tên bệnh nhân đang cầu nguyện cùng, có cả một phần lòng tôn kính của riêng hắn (và cả các cảm giác cơ thể đi kèm) đã được hắn hình ảnh hóa và gán cho Kẻ Thù.
Ta từng biết có những trường hợp cái thứ mà lũ bệnh nhân gọi là “Chúa” lại là bức hình chúng treo ở bên góc trái, sát trần trong phòng ngủ, hoặc hình ảnh chúng tự vẽ ra trong đầu, hoặc một cây thánh giá treo trên tường. Bất kể bản chất của cái hình ảnh tổng hợp đó là gì, cháu phải giữ cho tên ngốc của cháu cầu nguyện với cái đống hổ lốn đó – cái thứ mà hắn đã tạo ra, chứ không phải với Đấng đã tạo ra hắn. Cháu thậm chí có thể khuyến khích hắn xem việc chỉnh sửa và nâng cấp cái-đống-hổ-lốn của mình là điều cực kỳ quan trọng, và giữ hình ảnh đó luôn hiện diện trong trí tưởng tượng của hắn suốt thì giờ cầu nguyện.
Nếu lúc nào đó hắn ta nhận ra, hay nếu hắn ý thức được để hướng lời cầu nguyện của mình thành: “Không phải Ngài là những gì con nghĩ về Ngài, mà Ngài là những gì Ngài biết Ngài là”, thì tình cảnh của chúng ta sẽ trở nên tuyệt vọng.
Một khi tên bệnh nhân gạt bỏ hết những suy nghĩ và hình ảnh do hắn tưởng tượng ra (hoặc dù vẫn còn sót lại ít nhiều, nhưng nếu hắn chịu thừa nhận rằng chúng chỉ mang tính chủ quan); khi hắn tin vào một SỰ HIỆN DIỆN hoàn toàn có thực, bên ngoài tâm trí hắn, vô hình, đang ở ngay trong phòng hắn; và khi hắn nhận ra rằng hắn không bao giờ biết SỰ HIỆN DIỆN như SỰ HIỆN DIỆN biết, thì điều khôn lường có thể xảy ra.
Cháu sẽ có lợi thế để tránh được tình huống này – sự trần trụi thực sự của linh hồn trong khi cầu nguyện - vì thực tế là lũ con người không khao khát điều đó nhiều như chúng vẫn nghĩ. Lũ ngốc đó không biết rằng chúng sẽ nhận được nhiều hơn những gì chúng cầu xin!
Chú yêu quý của cháu,
Screwtape