Wormwood thân mến,
Vậy là cháu “có hy vọng rất lớn rằng giai đoạn tín ngưỡng của tên bệnh nhân đang dần biến mất” phải không? Ta luôn ngờ rằng Trường Đào Tạo Quỷ Dữ đã xuống cấp khi họ đặt tên Slubgob già nua lên làm hiệu trưởng, giờ thì ta chắc chắn rồi. Chẳng lẽ không có giáo sư cám dỗ nào nói cho cháu nghe về quy luật Sự Dao động sao?
Con người là sinh vật lưỡng cư - nửa linh nửa thể xác. (Quyết tâm của Kẻ Thù trong việc tạo ra một giống lai kinh tởm như vậy chính là một trong những lý do khiến Cha Chúng ta rút lại sự ủng hộ dành cho Hắn). Vì là linh, chúng thuộc về thế giới vĩnh hằng; nhưng vì có thể xác vật lý, chúng tồn tại trong thời gian. Điều này có nghĩa rằng, dù phần linh của chúng có thể hướng đến những mục tiêu vĩnh hằng; nhưng thể xác, ham muốn, và trí tưởng tượng của chúng lại không ngừng thay đổi, bởi việc chúng tồn tại trong thời gian đồng nghĩa chúng phải thay đổi.
Vì vậy, trạng thái gần nhất với sự ổn định mà chúng có thể đạt được chính là sự dao động - sự lặp đi lặp lại của việc tăng lên một mức độ nào đó rồi lại tụt xuống, giống như một chuỗi những đợt thăng trầm. Nếu cháu quan sát kỹ bệnh nhân của mình, cháu sẽ nhận thấy sự dao động này trong mọi khía cạnh cuộc sống của hắn - sự hứng thú với công việc, tình cảm dành cho bạn bè, những ham muốn thể xác, tất cả đều lên xuống không ngừng. Chừng nào hắn còn sống trên đất, các giai đoạn giàu cảm xúc và tràn đầy sức sống về thể chất sẽ luân phiên với những giai đoạn vô cảm và nghèo nàn sức lực. Sự khô khan và nhạt nhẽo mà bệnh nhân của cháu đang trải qua không phải là thành quả của cháu, như cháu vẫn hả hê tưởng tượng. Chúng chỉ là một hiện tượng tự nhiên và sẽ chẳng mang lại lợi ích gì cho chúng ta trừ khi cháu biết tận dụng nó một cách khôn ngoan.
Để quyết định cách tận dụng điều này tốt nhất, cháu phải tự hỏi rằng Kẻ Thù muốn làm gì với nó, và sau đó làm ngược lại. Bây giờ, có thể cháu sẽ ngạc nhiên khi biết rằng, trong nỗ lực của Hắn để giành lấy sự sở hữu vĩnh viễn một linh hồn, Hắn dựa vào những lúc trầm nhiều hơn là những lúc thăng; một số kẻ được Hắn đặc biệt yêu thích đã trải qua những khoảng trầm kéo dài và sâu hơn bất kỳ ai khác. Lý do là thế này. Đối với chúng ta, con người trước hết là một loại gia súc tốt. Mục tiêu của chúng ta là hấp thụ ý chí của bọn chúng vào ý chí của chúng ta, lấp đầy bản ngã của chúng ta bằng cách ăn nuốt bọn chúng. Tuy nhiên, sự vâng phục mà Kẻ Thù đòi hỏi nơi con người lại là một điều hoàn toàn khác.
Cháu phải đối mặt với sự thật rằng: Tất cả những gì Hắn nói về tình yêu Hắn dành cho lũ con người, và rằng phục vụ Hắn là sự tự do hoàn hảo, không phải (như chúng ta muốn tin) là tuyên truyền suông, mà là một sự thật đáng sợ. Hắn thực sự muốn lấp đầy vũ trụ bằng vô số những bản sao nhỏ bé và đáng ghê tởm của chính Hắn - những sinh vật mà cuộc sống của chúng, dù ở quy mô thu nhỏ, lại mang bản chất giống như Hắn. Điều này không phải vì Hắn đã hấp thụ chúng, mà vì ý chí của chúng tự nguyện tuân theo ý Hắn. Chúng ta muốn gia súc sẽ trở thành thức ăn; Hắn muốn đầy tớ sẽ trở thành con cái. Chúng ta muốn hấp thụ chúng, Hắn muốn ban cho. Chúng ta trống rỗng và muốn được lấp đầy, Hắn đầy trọn và tuôn tràn. Mục tiêu chiến tranh của chúng ta là một thế giới mà Cha-Chúng-ta-Dưới-kia kéo tất cả mọi thứ vào chính mình; còn Kẻ Thù thì muốn một thế giới đầy những bản thể hiệp một với Hắn nhưng vẫn khác biệt.
Và đây là lúc mà những khoảng trầm xuất hiện. Chắc cháu đã nhiều lần thắc mắc tại sao Kẻ Thù không sử dụng quyền năng của Hắn nhiều hơn, để hiện diện một cách hữu hình trong linh hồn con người ở bất kỳ mức độ nào mà Hắn muốn và tại bất kỳ thời điểm nào. Nhưng giờ cháu sẽ hiểu ra rằng Sự Không Thể Cưỡng Lại và Sự Không Thể Phủ nhận là hai vũ khí trong bản chất kế hoạch của Hắn khiến Hắn không làm như vậy. Đơn giản là việc áp đảo ý chí của con người (như sự hiện diện rõ ràng của Hắn ở bất kỳ mức độ nào, miễn là hơn mức độ mờ nhạt và yếu ớt nhất một chút thôi, thì đều chắc chắn sẽ thành công) sẽ trở nên vô ích đối với Hắn. Hắn không thể cưỡng ép. Hắn chỉ có thể gợi ý. Chỉ vì cái ý tưởng thấp kém nhưng vẹn cả đôi đường của Hắn: Những sinh vật của Hắn phải trở nên đồng nhất với Hắn, nhưng đồng thời vẫn phải là chính chúng; việc đơn thuần xóa bỏ chúng hoặc đồng hóa chúng sẽ không phục vụ cho mục đích của Hắn.
Hắn sẵn sàng thực hiện một chút áp đặt lúc đầu. Hắn sẽ khơi gợi nơi chúng cảm nhận về sự hiện diện của Hắn, dù rất mờ nhạt nhưng lại có vẻ vĩ đại trong mắt chúng, với sự ngọt ngào trong cảm xúc và dễ dàng vượt qua cám dỗ. Nhưng Hắn không bao giờ để trạng thái này kéo dài lâu. Sớm muộn gì Hắn cũng rút lui, nếu không phải trên thực tế, thì ít nhất là rút lui trong ý thức của chúng. Tất cả những hỗ trợ và động viên đó sẽ biến mất. Hắn để mặc chúng tự đứng vững trên đôi chân của chính mình - thực hiện những bổn phận chỉ với ý chí trơ trọi, mất đi mọi sự hứng thú. Chính trong những giai đoạn sa sút như thế, hơn là những thời điểm cao trào, mà chúng dần trưởng thành, trở nên những loại sinh linh mà Hắn muốn chúng trở thành. Do đó, những lời cầu nguyện dâng lên trong tình trạng khô hạn lại là những lời cầu nguyện làm hài lòng Hắn nhất.
Chúng ta có thể lôi kéo bệnh nhân của mình bằng cách cám dỗ trường kỳ, bởi vì chúng ta thiết kế chúng cho “bàn tiệc”, và càng can thiệp vào ý chí của chúng thì càng tốt. Hắn không thể “cám dỗ” một người hướng tới đức hạnh như cách chúng ta làm với thói xấu. Hắn muốn chúng học cách bước đi nên Hắn phải buông tay ra. Và nếu chỉ có ý chí của chúng thực sự muốn bước đi, thì ngay cả khi chúng vấp ngã, Hắn cũng hài lòng. Đừng để bị lừa dối, Wormwood. Sự nghiệp của chúng ta chưa bao giờ gặp nguy hiểm hơn khi một bệnh nhân không còn hưng phấn nhưng vẫn giữ ý định thực hiện theo ý muốn của Kẻ Thù. Thật khủng khiếp khi tên bệnh nhân nhìn khắp vũ trụ này mà mọi dấu vết của Hắn dường như đã biến mất, và tự hỏi tại sao mình lại bị bỏ rơi, nhưng vẫn vâng lời.
Nhưng tất nhiên, những lúc trầm cũng tạo cơ hội cho phe chúng ta. Bức thư tiếp theo ta sẽ cho cháu vài gợi ý về cách khai thác chúng.
Chú yêu quý của cháu,
Screwtape