Wormwood thân mến,
Ta có chút thất vọng khi đã mong đợi một báo cáo chi tiết về công việc của cháu, nhưng lại nhận được một “bài ca ngẫu hứng” đầy mơ hồ từ cái bức thư cháu vừa gửi ta. Cháu nói rằng cháu đang “điên lên vì sung sướng” vì tụi Châu Âu lại bắt đầu một cuộc chiến khác. Ta hiểu rất rõ những gì đang xảy ra với cháu. Cháu không hề phát điên, cháu chỉ đang say men. Đọc những gì cháu viết trong cái bản-báo-cáo- thiếu-mạch-lạc về những đêm mất ngủ của bệnh nhân, ta có thể hình dung chính xác tâm trạng của cháu lúc này. Lần đầu tiên trong sự nghiệp, cháu nếm trải được thành quả từ công sức của mình – nỗi thống khổ và hoang mang trong linh hồn con người – và điều đó khiến cháu mê mẩn. Ta khó mà trách cháu được. Ta không mong đợi một tân binh non trẻ như cháu sẽ hành xử như bọn quỷ trưởng bối già dặn kinh nghiệm.
Bệnh nhân của cháu phản ứng ra sao trước viễn cảnh kinh hoàng về tương lai mà cháu vẽ ra cho hắn? Cháu có gieo rắc cho hắn chút thương tiếc nào về quá khứ hạnh phúc đã qua không? Lòng hắn có chút quặn thắt nào không? Cháu có làm cho hắn cảm thấy tiếc nuối rằng hắn đã từng chơi violin rất giỏi không? Thế đấy, tất cả đều là những phản ứng hết sức tự nhiên. Tuy nhiên, nhớ cho kỹ, Wormwood, nhiệm vụ của cháu phải đặt trên cảm xúc. Nếu bất kỳ sự tự mãn nào trong lúc này của cháu khiến con mồi thoát khỏi tay chúng ta, thì cháu sẽ mãi mãi thèm khát vị ngọt của thành quả mà cháu chỉ mới nếm được một chút này. Ngược lại, nếu cháu giữ được sự kiên định và bình tĩnh áp dụng chiến lược ngay từ bây giờ, để cuối cùng chiếm lấy linh hồn hắn, cháu sẽ thành công và hắn sẽ thuộc về cháu mãi mãi – một ly rượu sống, đầy ắp sự tuyệt vọng, kinh hoàng, và sửng sốt mà cháu có thể nhấm nháp bất cứ lúc nào cháu muốn.
Vì vậy, đừng để bất kỳ sự phấn khích nhất thời nào làm cháu sao lãng khỏi nhiệm vụ thực sự, đó là phá hoại đức tin và ngăn chặn sự hình thành các đức hạnh trong hắn ta. Trong bức thư tiếp theo, cháu hãy gửi cho ta một bản báo cáo đầy đủ, không thiếu sót điều gì, về phản ứng của bệnh nhân đối với chiến tranh. Chúng ta sẽ cân nhắc xem liệu cháu có thể làm tốt hơn bằng cách biến hắn ta trở thành một kẻ ái quốc cực đoan, hay một một tên ủng hộ hòa bình nhiệt thành. Tất cả đều khả thi. Trong lúc này, ta phải cảnh báo cháu không nên quá kỳ vọng vào cuộc chiến.
Dĩ nhiên, chiến tranh rất “giải trí”. Nỗi sợ hãi và đau khổ tức thì của lũ con người là một sự sảng khoái chính đáng và dễ chịu cho vô số cám dỗ viên cần mẫn của chúng ta. Nhưng nó mang lại lợi ích lâu dài nào cho chúng ta, trừ khi chúng ta sử dụng nó để mang linh hồn về cho Cha-Chúng-Ta-Ở-Dưới-Kia? Khi ta chứng kiến nỗi thống khổ tạm thời của những kẻ cuối cùng đã thoát khỏi chúng ta, ta cảm thấy như thể mình vừa được nếm món khai vị của một bữa tiệc thịnh soạn rồi lại không được ăn những món tiếp theo. Thế thì còn tệ hơn là không được nếm miếng nào! Kẻ Thù, đúng với phương pháp chiến tranh man rợ của Hắn, cho phép chúng ta chứng kiến nỗi thống khổ ngắn ngủi của những kẻ được Hắn yêu, chỉ để trêu ngươi và hành hạ chúng ta – để chế giễu cơn đói dai dẳng do sự phong tỏa của Hắn đang áp đặt lên chúng ta, trong giai đoạn hiện tại của Cuộc Chiến Lớn.
Do đó, chúng ta cần nghĩ cách khai thác cuộc chiến tranh châu Âu này, thay vì chỉ tận hưởng nó. Bản thân cuộc chiến này mang lại những điều bất lợi cho chúng ta. Chúng ta có thể mong đợi sự tàn ác và vô đạo đức gia tăng. Tuy nhiên, nếu không cẩn thận, chúng ta sẽ thấy hàng ngàn người, trong cơn hoạn nạn này, sẽ tìm đến Kẻ Thù; trong khi hàng chục ngàn người khác, tuy không đi xa đến mức đó, nhưng cũng sẽ chuyển sự chú ý của chúng khỏi bản thân sang những giá trị và lý tưởng mà chúng tin là cao cả hơn. Ta biết Kẻ Thù không đồng ý với những lý tưởng này. Nhưng đó cũng là lúc Hắn hành xử không công bằng. Hắn thường ban thưởng những kẻ đã hy sinh mạng sống cho những lý tưởng mà Hắn cho là không tốt. Và Hắn làm vậy dựa trên một cái lý lẽ hoàn toàn nực cười: Rằng những người đó tin rằng lý tưởng của họ là tốt, và họ đã làm theo những gì họ cho là đúng đắn nhất.
Giờ chúng ta hãy bàn về những cái chết không mong muốn trong thời chiến. Lũ con người chết ở những nơi mà chúng biết khi mình đến đó mình có thể bị giết, nhưng vẫn cứ đi; và nếu chúng thuộc phe của Kẻ Thù, chúng đã chuẩn bị tinh thần để đối diện với cái chết. Sẽ tốt hơn cho chúng ta biết bao nếu tất cả bọn chúng đều chết trong các viện dưỡng lão đắt đỏ. Ở đó có các bác sĩ, y tá và bạn bè nói dối, theo cách mà chúng ta đã đào tạo chúng, sẽ hứa hẹn với những kẻ hấp hối rằng chúng sẽ qua khỏi. Một môi trường như vậy sẽ khiến con người tin rằng bệnh tật là một cái cớ tuyệt vời để đòi hỏi mọi sự nuông chiều. Thậm chí, nếu các cám dỗ viên của chúng ta làm tốt, chúng sẽ từ chối mọi lời đề nghị thăm viếng của mục sư, vì sợ rằng điều đó sẽ tiết lộ cho người bệnh tình trạng thực sự của họ! Thật tai hại cho chúng ta khi chiến tranh buộc con người phải liên tục nhớ đến cái chết. Sự thỏa mãn với thế gian - một trong những vũ khí lợi hại nhất của chúng ta sẽ trở nên vô dụng. Trong chiến tranh, không một người nào tin rằng mình sẽ sống mãi.
Ta biết Scabtree và mấy con quỷ khác coi chiến tranh là cơ hội tuyệt vời để tấn công đức tin, nhưng ta cho rằng quan điểm này đã bị phóng đại. Những kẻ theo phe Kẻ Thù đã được Hắn nói rõ rằng đau khổ là một phần thiết yếu của cái mà Hắn gọi là Sự Cứu Chuộc. Vì vậy, một đức tin bị sụp đổ bởi chiến tranh hay dịch bệnh, thì không đáng để chúng ta phải tốn công phá hủy. Ta đang nói đến nỗi đau khổ lan rộng trong một thời gian dài mà chiến tranh sẽ gây ra. Đương nhiên, trong những thời khắc kinh hoàng, mất mát, hoặc đau đớn thể xác, cháu có thể lợi dụng lúc lý trí của hắn tạm thời không còn tỉnh táo để khống chế hắn. Nhưng ngay cả trong những hoàn cảnh đó, nếu hắn ta chạy đến ẩn náu nơi Kẻ Thù, ta biết hắn sẽ được bảo vệ an toàn khỏi chúng ta.
Chú yêu quý của cháu,
Screwtape