Chúng ta ngạc nhiên khi thấy rằng Phao-lô đã đề nghị phép cắt bì cho Ti-mô-thê, đặc biệt là sau khi hội đồng sứ đồ đã quyết định rằng phép cắt bì không phải là điều kiện để tín hữu trở thành một phần của dân sự Đức Chúa Trời (Công vụ 15:1–29). Tất cả đều được cứu bởi đức tin qua ân điển của Chúa Giê-xu Christ (câu 7–11). Vậy, làm thế nào để lý giải việc Ti-mô-thê chịu phép cắt bì? Liệu phép cắt bì của Ti-mô-thê có phải là sự tái lập luật pháp không? Phao-lô có phạm tội khi làm phép cắt bì cho Ti-mô-thê không? Một số học giả thậm chí còn lập luận rằng Lu-ca đã bịa đặt việc Ti-mô-thê chịu phép cắt bì, cho rằng Phao-lô không bao giờ làm điều đó và rằng Lu-ca muốn mô tả Phao-lô như một người Do Thái tốt, tuân giữ luật pháp.
Thật vậy, câu hỏi này càng trở nên cấp bách hơn khi chúng ta xem xét trường hợp của Tít trong Ga-la-ti 2. Một số anh em giả dường như muốn Tít chịu phép cắt bì theo nghi thức gia nhập vào dân sự Đức Chúa Trời dưới giao ước cũ (xem Sáng thế ký 17:9–14; Lê-vi ký 12:3). Phao-lô kiên quyết lập luận rằng Tít không được chịu phép cắt bì để bảo vệ “lẽ thật của Phúc Âm” (Ga-la-ti 2:5). Nếu Tít chịu phép cắt bì, điều đó sẽ gửi đi thông điệp rằng phép cắt bì là cần thiết để được cứu rỗi, rằng một người phải tuân giữ luật pháp Cựu Ước để được cứu. Phao-lô không thể chấp nhận tình trạng này dù chỉ trong giây lát, vì nó sẽ mâu thuẫn với lẽ thật rằng sự cứu rỗi là miễn phí, rằng nó đến qua ân điển của Đấng Christ chứ không phải qua việc tuân giữ luật pháp. Nhưng vậy thì tại sao Phao-lô lại làm phép cắt bì cho Ti-mô-thê theo Công vụ 16? Liệu ông có sẵn sàng thỏa hiệp lẽ thật của Phúc Âm trong trường hợp này không? Ông có phạm tội khi làm phép cắt bì cho Ti-mô-thê không?
Có những lý do vững chắc để tin rằng Phao-lô đã thực sự làm phép cắt bì cho Ti-mô-thê và rằng hành động này không làm tổn hại đến Phúc Âm mà ông rao giảng. Do đó, chúng ta không cần phải chấp nhận kết luận cực đoan rằng Lu-ca đã bịa đặt những gì Phao-lô đã làm ở đây. Thật vậy, quan điểm này cần bị bác bỏ vì nó mâu thuẫn với tính chân thật của Kinh Thánh, vì Kinh Thánh được Đức Chúa Trời soi dẫn và hoàn toàn chân thật (2 Ti-mô-thê 3:16–17). Nếu Lu-ca đưa vào những câu chuyện về các sự kiện không có thật, ông sẽ phạm tội lừa dối, và các tác phẩm của ông không nên được xem là Kinh Thánh mà phải bị bác bỏ như một điều phi đạo đức.
Chúng ta cũng không nên kết luận rằng Phao-lô đã phạm tội khi làm phép cắt bì cho Ti-mô-thê. Chúng ta phải nhận ra rằng trường hợp của Ti-mô-thê khác biệt đáng kể so với trường hợp của Tít. Phép cắt bì của Ti-mô-thê phản ánh nguyên tắc trong 1 Cô-rinh-tô 9:19–23. Khi làm phép cắt bì cho Ti-mô-thê, Phao-lô đã thích nghi với phong tục của những người mà ông phục vụ, mà không vi phạm các tiêu chuẩn và ý muốn của Đức Chúa Trời, để có thể dẫn dắt nhiều người hơn đến với Phúc Âm. Nhưng liệu sự “thích nghi” của Phao-lô có phải là một sự vi phạm Phúc Âm không? Liệu ông có thỏa hiệp để làm hài lòng người Do Thái trong khi lẽ ra ông phải kiên định?
Chúng ta học được một sự thật quan trọng trong Công vụ 16:1–3, giải thích lý do tại sao Phao-lô làm phép cắt bì cho Ti-mô-thê, trong khi ở một dịp khác, ông từ chối làm phép cắt bì cho Tít. Ti-mô-thê là con trai của một người mẹ Do Thái và một người cha dân ngoại. Do đó, theo quan điểm của người Do Thái, Ti-mô-thê được xem là người Do Thái. Bất kỳ ai có mẹ là người Do Thái đều được coi là người Do Thái về mặt dân tộc. Phao-lô quyết định làm phép cắt bì cho Ti-mô-thê “vì cớ người Do Thái,” điều này có nghĩa là ông làm vậy để người Do Thái không bị xúc phạm khi Ti-mô-thê cùng Phao-lô vào các nhà hội để rao giảng Phúc Âm. Sẽ rất khó khăn để Phao-lô đưa một Ti-mô-thê chưa chịu phép cắt bì vào các nhà hội Do Thái để truyền giáo, vì người Do Thái sẽ cảm thấy bị xúc phạm khi một người Do Thái (con trai của một người mẹ Do Thái) chưa chịu phép cắt bì.
Do đó, phép cắt bì của Ti-mô-thê hoàn toàn khác biệt với phép cắt bì của Tít. Phao-lô từ chối làm phép cắt bì cho Tít vì Tít là dân ngoại, và nếu làm phép cắt bì cho ông, điều đó sẽ truyền tải thông điệp rằng dân ngoại phải chịu phép cắt bì để được thuộc về Hội thánh của Chúa Giê-xu Christ. Ti-mô-thê, mặt khác, là người Do Thái. Phao-lô đồng ý làm phép cắt bì cho ông vì lẽ thật của Phúc Âm không bị đe dọa. Thật vậy, Phao-lô cảm thấy tự do để làm phép cắt bì cho Ti-mô-thê vì Hội đồng Sứ đồ tại Giê-ru-sa-lem vừa xác định rằng phép cắt bì không phải là điều kiện để được cứu rỗi (Công vụ 15:1–29). Vì Hội đồng Sứ đồ vừa dạy rằng luật pháp không phải là điều kiện để trở thành Cơ Đốc nhân, không ai sẽ bị nhầm lẫn về lý do Phao-lô làm phép cắt bì cho Ti-mô-thê. Không ai sẽ nghĩ rằng ông đang gợi ý rằng phép cắt bì là cần thiết để được cứu rỗi. Giờ đây, khi nguyên tắc chính đã được thiết lập — luật pháp không phải là điều kiện để gia nhập dân sự của Đức Chúa Trời — Phao-lô có sự tự do để linh hoạt về mặt văn hóa.
TÓM TẮT
Không phải ngẫu nhiên mà Phao-lô làm phép cắt bì cho Ti-mô-thê sau khi hội đồng sứ đồ đã quyết định rằng phép cắt bì không cần thiết để được cứu rỗi. Nếu Phúc Âm bị đe dọa (như trong trường hợp của Tít), Phao-lô hoàn toàn không thỏa hiệp và kiên quyết: không cắt bì. Nhưng nếu vấn đề chỉ mang tính văn hóa và phép cắt bì không phải là điều kiện để được cứu rỗi, thì Phao-lô sẵn sàng chấp nhận bị xem là không nhất quán. Trong mọi trường hợp, ưu tiên cao nhất của Phao-lô là Phúc Âm, và ông hành động để thúc đẩy sự lan rộng của nó. Phao-lô không có ác cảm với phép cắt bì. Ông chỉ kiên quyết phản đối phép cắt bì nếu nó bị xem là điều kiện để được cứu rỗi.
Câu Hỏi Thảo Luận
- Lý do nào khiến Phao-lô từ chối làm phép cắt bì cho Tít (Ga-la-ti 2:3–5)?
- Đặc điểm nào trong lý lịch của Ti-mô-thê khiến ông khác biệt với Tít (Công Vụ 16:1–3)?
- Liệu phép cắt bì của Ti-mô-thê có phải là một sự thỏa hiệp không chính đáng của Phao-lô?
- 1 Cô-rinh-tô 9:19–23 đóng vai trò gì khi xem xét việc Ti-mô-thê chịu phép cắt bì?
- Những nguyên tắc nào từ Kinh Thánh giúp chúng ta xác định khi nào nên linh hoạt trong một vấn đề và khi nào cần kiên định với lẽ thật?