Giăng không tập trung vào luật pháp mà vào Chúa Giê-xu, điều này được thể hiện rõ qua sự nhấn mạnh về thần tính của Ngài trong Phúc Âm Giăng. Chúa Giê-xu là Đấng Christ và là Con Đức Chúa Trời (Giăng 20:31). Ngài là Con Người và là Ngôi Lời đời đời. Thật vậy, Giăng nhấn mạnh rằng Chúa Giê-xu là Đức Chúa Trời (Giăng 1:1, 18; 20:28) và đã hiện hữu với Đức Chúa Cha từ ban đầu (Giăng 1:1; 17:5). Luật pháp, khi được hiểu đúng, làm chứng về Chúa Giê-xu, và do đó, những ai không đặt đức tin nơi Ngài thì không thể hiểu đúng luật pháp (Giăng 5:38–39, 46).
Giăng phát triển chủ đề này theo nhiều cách. Đền thờ tại Giê-ru-sa-lem chỉ về Chúa Giê-xu như là đền thờ thật (Giăng 2:19–22). Ma-na mà Đức Chúa Trời ban cho dân Y-sơ-ra-ên trong đồng vắng được ứng nghiệm nơi Chúa Giê-xu - Đấng là bánh thật từ trời xuống và đã ban thịt mình để đem sự sống cho thế gian (Giăng 6:25–59). Chúa Giê-xu cũng ứng nghiệm Lễ Lều Tạm (m. Sukkah 4:9–10; 5:2–4). Nghi thức rót nước được ứng nghiệm nơi Chúa Giê-xu, vì chỉ có Ngài mới có thể làm thỏa mãn cơn khát của con người (Giăng 7:37–38). Tương tự, nghi thức thắp sáng được thực hành trong lễ cũng tìm thấy sự ứng nghiệm nơi Chúa Giê-xu, vì Ngài là “ánh sáng của thế gian” (Giăng 8:12), điều này được xác nhận qua việc Ngài ban mắt sáng cho người mù (Giăng 9).
Trong Cựu Ước, Đức Giê-hô-va là Đấng chăn dắt dân sự Ngài và hứa sẽ chăn dắt họ trong tương lai (Thi thiên 23:1; Ê-xê-chi-ên 34:11–16, 23–24), nhưng lời hứa này được thực hiện trong chức vụ của Chúa Giê-xu - Đấng Chăn Chiên Hiền Lành, Đấng đã hy sinh mạng sống mình vì bầy chiên (Giăng 10:11–18). Trong Cựu Ước, vườn nho của Đức Chúa Trời là Y-sơ-ra-ên (Ê-sai 5:1–7), nhưng Y-sơ-ra-ên đã thất bại trong việc sinh ra trái tốt; Chúa Giê-xu là cây nho thật, là Y-sơ-ra-ên thật, Đấng luôn làm đẹp lòng Đức Chúa Trời (Giăng 8:29; 15:1). Đức Chúa Trời đã giải phóng Y-sơ-ra-ên khỏi ách nô lệ trong cuộc Xuất Hành, và Y-sơ-ra-ên đã kỷ niệm sự giải cứu của Đức Chúa Trời trong Lễ Vượt Qua, nhưng Chúa Giê-xu chính là Chiên Con Lễ Vượt Qua thật (Giăng 18:28, 39; 19:14). Khảo sát ngắn gọn trên đây cho thấy rằng Cựu Ước tìm thấy ý nghĩa và sự ứng nghiệm nơi Chúa Giê-xu, và do đó, chúng ta có thể mong đợi rằng luật pháp Cựu Ước cũng sẽ hoạt động theo cách tương tự.
Giống các sách Phúc Âm Cộng Quan, ngày Sa-bát đóng vai trò quan trọng trong Phúc Âm Giăng. Chúa Giê-xu đã chữa lành một người bị tật nguyền suốt ba mươi tám năm (Giăng 5:1–9). Người Do Thái tức giận vì người này mang giường của mình đi, vì họ tin rằng hành động này được xem là lao động và vi phạm quy định của ngày Sa-bát (câu 10–16). Điều đáng chú ý là Chúa Giê-xu không phản hồi theo lối biện luận chi li ngay từ đầu. Ngài có thể phản ứng bằng cách khẳng định rằng việc mang giường đi sau khi được chữa lành không nên được xem là lao động. Bằng cách này, những cáo buộc chống lại Ngài có thể bị bác bỏ là vô căn cứ. Nhưng Chúa Giê-xu đã đáp lại theo một cách hoàn toàn đáng kinh ngạc, rằng: “Cha Ta vẫn làm việc cho đến nay, Ta cũng làm việc” (câu 17).
Lời đáp của Chúa Giê-xu gây bất ngờ ở hai cấp độ. Thứ nhất, Ngài thừa nhận rằng Ngài đang làm việc. Ngài bỏ qua hoàn toàn những tranh luận kỹ thuật về việc thế nào là “lao động” và thẳng thắn xác nhận rằng Ngài đang làm việc. Nhưng nếu Ngài đang làm việc, thì chẳng phải Ngài đã vi phạm ngày Sa-bát sao? Điều này dẫn chúng ta đến nhận xét thứ hai của Chúa Giê-xu. Công việc của Ngài hoàn toàn có thể được bảo vệ, vì với tư cách là Con, Ngài đang làm điều mà Cha Ngài đang làm. Công việc của Ngài không thể bị chỉ trích vì Ngài đang bắt chước Đức Chúa Trời. Người Do Thái đã phẫn nộ trước sự biện hộ của Chúa Giê-xu, vì điều đó đồng nghĩa với việc Ngài tuyên bố rằng Ngài ngang bằng với Đức Chúa Trời (Giăng 5:18). Đoạn văn này có ý nghĩa quan trọng trong việc khám phá thần học của Giăng về luật pháp, vì nó cho thấy rằng Chúa Giê-xu vượt trội hơn ngày Sa-bát. Ngày Sa-bát không còn giữ vị trí như trước nữa khi Con Đức Chúa Trời đã đến. Luật Sa-bát phải được hiểu dưới ánh sáng của sự đến của Chúa Giê-xu Christ.
Thật thú vị là Chúa Giê-xu nhắc lại sự kiện chữa lành người tật nguyền trong Giăng 7:19–24, và lần này Ngài lập luận theo một cách hoàn toàn khác! Ở đây, Ngài đưa ra kiểu lập luận pháp lý mà chúng ta có thể đã mong đợi trong Giăng 5. Chúa Giê-xu chỉ ra rằng phép cắt bì được thực hiện vào ngày Sa-bát mà không ai nghĩ rằng luật pháp bị vi phạm. Do đó, việc Ngài chữa lành một người vào ngày Sa-bát là hoàn toàn hợp pháp. Vì vậy, lập luận chuyển sang một hướng khác, nhưng quyền năng thần thượng của Chúa Giê-xu vẫn không hoàn toàn vắng mặt trong câu chuyện. Chúa Giê-xu giống như Đức Chúa Trời ở chỗ Ngài có thể làm cho một người được khỏe mạnh (Giăng 7:23). Ở đây, Ngài bắt chước Đức Chúa Trời - Đấng có thể tạo ra sự sống ở nơi có sự chết.
Một trong những câu Kinh Thánh quan trọng nhất về quan điểm của Giăng đối với luật pháp là Giăng 1:17, “Vì luật pháp đã được ban qua Môi-se, còn ân điển và lẽ thật đến bởi Chúa Giê-xu Christ.” Giăng không phủ nhận rằng trong luật pháp có ân điển và lẽ thật. Thật vậy, giới từ anti trong Giăng 1:16 (được dịch trong ESV là “grace upon grace”) nên được hiểu là “thay thế” hoặc “thay vào đó,” vì giới từ này thường được dùng theo nghĩa “thay thế” và không bao giờ có nghĩa là “trên.” Do đó, ân điển trong Chúa Giê-xu thay thế ân điển trong luật pháp. Điều này thừa nhận rằng luật pháp có ân điển, nhưng ân điển được tìm thấy trong Chúa Giê-xu thì vượt trội hơn. Ân điển và lẽ thật tồn tại trong luật pháp, nhưng chúng đạt đến đỉnh cao và sự bày tỏ trọn vẹn nhất trong Chúa Giê-xu. Vì vậy, chúng ta có thêm một dấu hiệu nữa cho thấy rằng luật pháp hướng về Chúa Giê-xu Christ.
Giăng không tập trung vào các điều răn xuất phát từ luật pháp Cựu Ước. Thay vào đó, như chúng ta mong đợi từ Giăng 1:17, trọng tâm nằm ở những gì Chúa Giê-xu truyền dạy cho các môn đồ. Ngài nói về “các điều răn của Ta” (Giăng 14:15, 21; 15:10), “điều răn của Ta” (Giăng 15:12), những gì “Ta truyền cho các ngươi” (Giăng 15:14, 17), và “điều răn mới” mà “Ta ban cho các ngươi” (Giăng 13:34). Luật pháp đã đạt đến sự ứng nghiệm trong Chúa Giê-xu, và các điều răn của Ngài có thẩm quyền đối với tín hữu. Việc vâng giữ các điều răn của Chúa Giê-xu thể hiện tình yêu của một người dành cho Ngài (Giăng 14:15, 21, 31; 15:10, 14).
Giăng không tập trung vào nội dung của các điều răn. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh điều răn của Chúa Giê-xu về việc yêu thương nhau (Giăng 15:12, 17). Điều răn này là mới vì các môn đồ phải yêu thương nhau “như Ta đã yêu các ngươi” (Giăng 13:34). Sự hy sinh của Chúa Giê-xu trên thập tự giá trở thành khuôn mẫu và tiêu chuẩn cho tình yêu của các môn đồ. Trọng tâm không nằm ở việc tuân giữ từng điều luật riêng lẻ, vì nếu các môn đồ đi theo Chúa Giê-xu, Đấng đã hy sinh mạng sống vì họ, thì mục đích của luật pháp Cựu Ước sẽ được thực hiện trong tình yêu hy sinh của họ. Nói cách khác, đời sống đạo đức mà Cựu Ước đòi hỏi giờ đây đã được thể hiện trong đời sống của Chúa Giê-xu thành Na-xa-rét, vì Ngài luôn làm theo ý muốn của Đức Chúa Cha (Giăng 5:19). Ngài làm điều đẹp lòng Đức Chúa Cha (Giăng 8:29) và do đó không thể bị kết tội (Giăng 8:46). Mục đích của luật pháp luôn là để nó được bày tỏ trong đời sống con người. Chúa Giê-xu sống để làm theo ý muốn của Đức Chúa Cha, và đời sống Ngài được thúc đẩy bởi tình yêu, đến nỗi Ngài đã hy sinh mạng sống vì bầy chiên của Ngài (Giăng 10:11). Chắc chắn trong Phúc Âm Giăng, thập tự giá của Chúa Giê-xu trở thành sự bày tỏ tình yêu cao nhất, và các môn đồ phải đi theo Chúa Giê-xu bằng cách bày tỏ tình yêu giống như tình yêu của Ngài đối với người khác.
TÓM TẮT
Luật pháp không đóng vai trò trung tâm trong Phúc Âm Giăng, mặc dù Giăng nhấn mạnh rằng luật pháp hướng về và được ứng nghiệm trong Chúa Giê-xu Christ. Giăng đặc biệt nhấn mạnh điều răn của Chúa Giê-xu về việc yêu thương nhau, và sự hy sinh của Ngài trên thập tự giá để cứu rỗi người khác trở thành khuôn mẫu cho tình yêu ấy.
Câu Hỏi Thảo Luận
- Mối quan hệ giữa luật pháp và thần học về Chúa Giê-xu trong Phúc Âm Giăng là gì?
- Giăng trình bày Chúa Giê-xu như là sự thay thế cho Cựu Ước theo những cách nào?
- Chúa Giê-xu đã biện hộ cho việc chữa lành vào ngày Sa-bát trong Giăng 5 theo cách đáng kinh ngạc nào?
- Theo Giăng 1:17, mối quan hệ giữa luật pháp dưới giao ước cũ và ân điển đã đến trong Chúa Giê-xu là gì?
- Chúa Giê-xu nhấn mạnh điều gì trong Phúc Âm Giăng khi Ngài kêu gọi tín hữu vâng giữ các điều răn của Ngài?