Đây là một câu hỏi thích hợp để kết thúc cuốn sách này, và đến thời điểm này, chúng ta phải trả lời câu hỏi này ở nhiều cấp độ khác nhau.
Thứ nhất, chúng ta luôn phải rao giảng trong ánh sáng của toàn bộ câu chuyện Kinh Thánh. Một trong những câu hỏi quan trọng khi nghiên cứu bất kỳ phân đoạn nào là nó nằm ở đâu trong dòng chảy của lịch sử cứu chuộc. Luật pháp của giao ước Môi-se thuộc về một thời kỳ và một giao ước đã hết hiệu lực. Vì vậy, chúng ta không thể chỉ lấy một luật lệ từ Xuất Ê-díp-tô ký hay Lê-vi ký rồi rao giảng nó như một điều ràng buộc với Cơ Đốc nhân ngày nay, trừ khi chúng ta có thể chứng minh điều đó từ toàn bộ Kinh Thánh. Tôi đã lập luận trong cuốn sách này rằng một số luật trong Cựu Ước là một phần của luật Chúa Giê-xu, và do đó vẫn là những mạng lệnh có thẩm quyền đối với tín hữu ngày nay. Tân Ước khẳng định lại, chẳng hạn, rằng các điều răn chống lại sự thờ thần tượng, tội ngoại tình, giết người, và trộm cắp vẫn là ý muốn vĩnh viễn của Đức Chúa Trời dành cho dân sự Ngài. Chúng ta nhận ra điều này khi đọc trọn vẹn Lời Chúa, bằng cách liên kết giao ước cũ với giao ước mới, và xem Tân Ước áp dụng luật pháp của Đức Chúa Trời vào đời sống của những người được cứu chuộc bởi Chúa Giê-xu như thế nào. Theo đó, luật của Chúa Giê-xu chính là tiêu chuẩn của Đức Chúa Trời dành cho dân sự Ngài ngày nay. Nói cách khác, chúng ta chỉ có thể xác định những chuẩn mực đạo đức nào cần rao giảng như điều áp dụng cho ngày nay khi chúng ta đọc Cựu Ước từ góc nhìn của Tân Ước. Chúng ta chỉ thực sự hiểu toàn bộ câu chuyện của Kinh Thánh khi nhìn nó dưới ánh sáng của sự hoàn thành mà Chúa Giê-xu mang lại.
Thứ hai, luôn có nguy cơ rằng việc tập trung vào chuẩn mực đạo đức sẽ làm lu mờ Phúc Âm. Phúc Âm có thể dễ dàng bị biến thành một chương trình tự giúp đỡ; đó là, thay vì Phúc Âm sự tha thứ triệt để khỏi tội lỗi, nó lại bị thay thế bằng đạo đức học, như thể sự tốt lành của chúng ta đủ điều kiện để nhận lãnh sự sống đời đời. Những chuẩn mực đạo đức mà dân sự Đức Chúa Trời phải sống theo chính là kết quả của ân điển Chúa, ân điển đã cứu chúng ta trong Chúa Giê-xu Christ. Đó là trái của đời sống mới trong Đấng Christ, chứ không phải nền tảng của đời sống mới đó. Chúng phản ánh việc chúng ta thuộc về dân sự của Đức Chúa Trời; nhưng không phải là phương tiện giúp chúng ta trở thành một phần của dân sự Ngài. Sự giảng dạy Kinh Thánh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm lành và nếp sống thánh khiết, nhưng luôn đặt trọng tâm vào Tin Lành về sự xưng công bình bởi ân điển, để công việc lành của chúng ta được nhìn nhận như một sự đáp ứng trước ân sủng của Đức Chúa Trời. Việc làm lành là cần thiết để nhận phần thưởng đời đời, nhưng sự giảng dạy trung tín luôn cẩn trọng chỉ ra rằng những việc lành ấy không bao giờ là nền tảng của mối quan hệ giữa chúng ta với Đức Chúa Trời. Chúng ta được kêu gọi để sống một đời sống đạo đức, nhưng đạo đức phải được giải nghĩa dưới ánh sáng của Phúc Âm, nếu không thì lời kêu gọi sống một đời sống mới thực sự có thể làm suy yếu Phúc Âm mà chúng ta rao giảng. Bất kỳ sự vâng phục nào mà chúng ta có được đều là kết quả của công việc của Đức Thánh Linh trong đời sống chúng ta (Rô-ma 8:4). Khi chúng ta bước đi theo Đức Thánh Linh (Ga-la-ti 5:16) và vâng theo sự hướng dẫn của Ngài (Ga-la-ti 5:18), thì “trái của Thánh Linh” (Ga-la-ti 5:22-23) sẽ thuộc về chúng ta. Vì vậy, đời sống mới của chúng ta không phải là sự tự chủ. Đó không phải là kết quả của sức mạnh hay ý chí đạo đức của riêng chúng ta. Chúng ta không trở thành người mới chỉ vì cố gắng làm việc chăm chỉ để trở nên hiền lành, nhân từ, hay yêu thương hơn. Đời sống mới là siêu nhiên. Đó là kết quả của việc chúng ta được đóng đinh với Chúa Giê-xu (Ga-la-ti 2:20) và kinh nghiệm tình yêu mạnh mẽ của Ngài dành cho chúng ta.
Thứ ba, những chuẩn mực đạo đức của luật pháp có chức năng cáo trách con người. Chúng nhắc nhở rằng tất cả chúng ta đều là tội nhân (Rô-ma 1:18–3:20) và thiếu mất sự vinh hiển của Đức Chúa Trời (Rô-ma 3:23). Có người ý thức sâu sắc về tội lỗi mình, nên tin lành rằng Đức Chúa Trời yêu thương họ và muốn họ được cứu (1 Ti-mô-thê 2:4) là một điều giải phóng. Dẫu vậy, không ai trong chúng ta nhận biết trọn vẹn sự băng hoại của mình trong đời này. Đức Chúa Trời dùng chuẩn mực đạo đức của luật pháp để nhắc chúng ta biết thế nào là yêu kính Ngài và yêu thương người khác. Luật của Chúa Giê-xu kêu gọi chúng ta trở nên trọn vẹn (Ma-thi-ơ 5:48), nhưng tất cả chúng ta đều thiếu sự trọn vẹn. Luật pháp bày tỏ tội lỗi chúng ta và dẫn chúng ta đến với Chúa Giê-xu (Ga-la-ti 3:21–25). Ý định của Đức Chúa Trời là luật pháp giam hãm mọi sự dưới quyền lực của tội lỗi, để loài người qua luật pháp mà nhận ra rằng họ là nô lệ của tội lỗi. Luật pháp vì thế kết án chúng ta để chúng ta tìm thấy sự sống trong Chúa Giê-xu. Sự giảng dạy trung tín nhắc nhở chúng ta về những điều Đức Chúa Trời đòi hỏi nơi mình, và luật pháp hoạt động như một cái búa (như Luther đã dạy), đập vỡ chúng ta ra để chúng ta tìm kiếm sự an ủi và cứu rỗi nơi Chúa Giê-xu mà thôi. Khi được rao giảng và hiểu đúng, luật pháp loại bỏ ảo tưởng rằng chúng ta có thể được Đức Chúa Trời chấp nhận qua việc làm của mình. Nó vạch trần sự gian ác của lòng chúng ta, để chúng ta chỉ đặt lòng tin nơi Chúa Giê-xu mà thôi. Vì vậy, chúng ta tôn vinh Đức Chúa Trời trong Chúa Giê-xu vì những điều Ngài đã làm để cứu chúng ta. Chúng ta không chỉ nói rằng mình tin cậy nơi Chúa Giê-xu để được cứu, nhưng còn cảm nhận sâu sắc sự hư mất tuyệt đối của mình nếu không có Ngài. Chúng ta vui mừng vì Chúa Giê-xu đã cứu chúng ta khỏi chính sự băng hoại và gian ác của mình. Tội lỗi không còn là điều chỉ để nói về người khác, như Osama bin Laden. Chúng ta xưng nhận và nhìn nhận chính tội lỗi của mình. Nhưng sự nhìn nhận này không khiến chúng ta chìm trong sự tuyệt vọng, vì chúng ta vui mừng trong tình yêu của Đức Chúa Trời nơi Chúa Giê-xu, Đấng đã giải cứu chúng ta khỏi sự hư mất. Chúng ta không cần giấu giếm tội lỗi trước mặt Đức Chúa Trời hay bất kỳ ai khác, vì chúng ta hiểu thế nào là được tha thứ. Sự giảng dạy chân chính mang lại trọng trách về tội lỗi của chúng ta, nhưng cũng đem đến niềm vui vì sự cứu rỗi vĩ đại mà chúng ta nhận được.
Cuối cùng, Thi thiên 19 và 119, cũng như luật của Chúa Giê-xu, nhắc nhở chúng ta rằng Chúa sử dụng những chuẩn mực đạo đức trong đời sống Cơ Đốc nhân. Những người đầy dẫy Đức Thánh Linh (Ê-phê-sô 5:18) cũng đầy dẫy Lời Chúa (Cô-lô-se 3:16). Thư tín Tân Ước cho thấy sự dạy dỗ dành cho các Hội thánh bao gồm những lời khuyên bảo về đạo đức. Thật vậy, thư tín Tân Ước chứa đầy những lời khuyến khích (parenesis) về cách sống của người theo Chúa (xem Rô-ma 12:9–21; Ê-phê-sô 4:17–6:9; Cô-lô-se 2:20–4:1, v.v.). Có vẻ như các tác giả Kinh Thánh không nghĩ rằng chuẩn mực đạo đức sẽ làm giảm đi sự sống trong Đức Thánh Linh. Họ tin rằng những lời khuyên bảo đạo đức có thể được Đức Thánh Linh dùng để khích lệ tín hữu tin cậy Đức Chúa Trời và sống đẹp lòng Ngài. Những lời khuyên bảo này không nhất thiết dẫn đến chủ nghĩa luật pháp hay sự xưng công bình bởi việc làm, dù có nguy cơ dẫn đến sai lệch đó. Chắc chắn sứ đồ Phao-lô, người viết đầy dẫy những lời khuyên bảo đạo đức trong thư tín của mình, tin rằng những lời này có ích cho đời sống thuộc linh và có thể hướng tín hữu đến việc nương cậy vào năng quyền của Đức Thánh Linh để sống đẹp lòng Đức Chúa Trời. Một số người hiểu về ân điển có thể phản ứng thái quá và loại bỏ những lời kêu gọi đạo đức trong Kinh Thánh. Nhưng ân điển và sự đòi hỏi không nhất thiết mâu thuẫn nhau. Ân điển của Đức Chúa Trời cũng ban cho chúng ta khả năng sống đẹp lòng Ngài, dù chúng ta không bao giờ đạt đến sự trọn vẹn. Phao-lô tin rằng có ích khi nói rằng ly dị là sai (1 Cô-rinh-tô 7:10–11), rằng tín hữu chỉ nên kết hôn với người đồng đức tin (1 Cô-rinh-tô 7:39), và rằng cần phải tránh xa sự gian dâm (1 Cô-rinh-tô 6:12–20; 1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:3–8). Ông không cho rằng những mệnh lệnh này sẽ khiến tín hữu trở thành người theo chủ nghĩa luật pháp; nếu không, ông đã không đưa chúng vào thư tín của mình.
Do đó, trong sự giảng dạy, chúng ta cần đi theo định hướng của Tân Ước. Những lời khuyên bảo trong Tân Ước phải được công bố trong ánh sáng của công việc cứu rỗi của Đức Chúa Trời trong Chúa Giê-xu; nhưng Đức Chúa Trời sử dụng những lời này để biến đổi chúng ta trở nên giống Chúa Giê-xu, và vì vậy chúng ta cần theo mẫu mực của Kinh Thánh để khích lệ tín hữu sống đẹp lòng Chúa.
TÓM TẮT
Luật pháp có vai trò gì trong sự giảng dạy? Chúng ta cần xem xét một mệnh lệnh trong Kinh Thánh nằm ở đâu trong dòng chảy của câu chuyện cứu chuộc và trong kế hoạch lịch sử cứu rỗi mà Kinh Thánh bày tỏ. Những chuẩn mực đạo đức của Kinh Thánh không thể được rao giảng tách rời khỏi bối cảnh toàn bộ Kinh Thánh và khỏi ý muốn trọn vẹn của Đức Chúa Trời. Hơn nữa, khi chúng ta rao giảng các điều răn của Đức Chúa Trời, chúng ta phải luôn rao giảng chúng trong ánh sáng của Phúc Âm về Chúa Giê-xu Christ. Đức Chúa Trời cứu chúng ta bởi lòng thương xót của Ngài, rồi Ngài ban cho chúng ta những điều răn để chúng ta đáp ứng với ân điển của Ngài. Chúng ta dễ có xu hướng đảo ngược trật tự này, khiến luật pháp đi trước ân điển, và do đó, những chuẩn mực đạo đức của luật pháp trở thành một cái thang mà chúng ta cố gắng leo lên để được Đức Chúa Trời chấp nhận hoặc gây ấn tượng với Ngài bằng việc làm của mình. Sự vâng phục Đức Chúa Trời luôn là một sự đáp ứng với ân điển của Ngài; nó không bao giờ là phương tiện để chúng ta trở nên công chính trước mặt Đức Chúa Trời.
Chúng ta cũng cần rao giảng luật pháp để dẫn dắt con người đến với Chúa Giê-xu. Luật pháp bày tỏ tội lỗi của chúng ta và kết án chúng ta, để chúng ta nhận ra rằng sự cứu rỗi không bao giờ có thể tìm thấy trong chính mình, mà chỉ có thể nhận được qua sự hy sinh chuộc tội của Chúa Giê-xu Christ.
Cuối cùng, sự giảng dạy tốt luôn bao gồm những lời khuyên bảo đạo đức. Những lời khuyên bảo này là một phần của công việc Đức Thánh Linh, giúp chúng ta tin cậy Chúa Giê-xu để ngày càng được biến đổi theo hình ảnh Ngài. Những lời kêu gọi đạo đức trong Kinh Thánh có thể bị sử dụng theo cách luật pháp, nhưng chúng ta cần cẩn trọng để không trở nên mất cân bằng. Khi rao giảng, chúng ta cần công bố công việc cứu rỗi vĩ đại của Đức Chúa Trời (Ê-phê-sô 1–3) và sự đáp ứng của chúng ta trước ân điển Ngài (Ê-phê-sô 4–6).
Câu Hỏi Thảo Luận
- Làm thế nào để biết một mệnh lệnh trong Kinh Thánh vẫn còn áp dụng cho ngày nay?
- Chúng ta có thể rao giảng thế nào để không tạo ra những người theo chủ nghĩa luật pháp trong Hội thánh?
- Bạn có nghĩ rằng chúng ta nên rao giảng luật pháp để giúp con người nhận thức về tội lỗi của mình không?
- Vai trò của những lời khuyên bảo đạo đức trong sự giảng dạy là gì?
- Làm thế nào để chúng ta thực hiện trách nhiệm rao giảng toàn bộ ý muốn của Đức Chúa Trời một cách thực tế?